A. van Haeften
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
A. van Haeften (geb. 1919) was een marktkoopman op de Albert Cuypstraat met een vaste stand. Hij had een grote familie, waaronder een stiefvader (A. Heijneman) en een concubine (Joha. C. Heyneman). In 1940 kreeg hij een aanmaning wegens overtreding van marktvoorschriften en een afwijzing van een verzoek tot vrijstelling van marktgeld. In 1940 werd zijn zoon Andries toegestaan om hem bij te staan, maar niet te vervangen. In 1942 betaalde hij marktgeld van 197,50 gulden. De exacte oorzaak van zijn verdwijning of lotgevallen na 1942 is onbekend op basis van de beschikbare data.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Administratieve kaart/dossierstuk (bijblad).
* **Kern van de zaak:** De heer A. van Haeften heeft verzocht om een uitstel van één maand voor een niet nader genoemde verplichting. Uit de context (adres Albert Cuypstraat en de vermelding "afd Dagmarkten") kan worden opgemaakt dat dit zeer waarschijnlijk betrekking heeft op een marktvergunning of een daaraan gerelateerde administratieve plicht. * **Besluitvorming:** De ambtenaar heeft de betrokkene ontboden en gehoord. Er is een doktersverklaring overlegd die het verzoek ondersteunt. De ambtenaar ziet "mijns inziens" (m.i.) geen bezwaar tegen het verlenen van dit uitstel. * **Procesgang:** Het document toont een kort traject in juli 1939: * **12 juli:** Eerste advies van waarschijnlijk Moerkerke. * **21 juli:** Documenten worden retour gezonden. * **24 juli:** Hernieuwde oproep of actie. * **28 juli:** Definitieve afhandeling/ondertekening van het besluit voor één maand uitstel. * **Terminologie:** "Gele kaart" verwijst naar een specifiek type registratiekaart in het toenmalige kaartsysteem van de gemeente.
Officiële waarschuwingsbrief/aanschrijving.
* **Toon:** De toon van de brief is formeel, ambtelijk en berispend. Het betreft een officiële "aanmaning" naar aanleiding van een gerapporteerde overtreding van de marktvoorschriften. * **Inhoud:** De heer Van Haeften, een marktkopman, wordt aangesproken op het feit dat hij op donderdag 14 november 1940 niet op tijd zijn plek op de Albert Cuypmarkt had ontruimd. De brief dient als een officiële waarschuwing om zich in de toekomst strikt aan de sluitingstijden te houden. * **Administratieve details:** Het document bevat diverse archiefkenmerken, zoals een dossiernummer (25/234/3 M.) en de wijkindeling (Wijk 14). De handgeschreven aantekening "Verzonden 20/11" duidt op de administratieve verwerking van de uitgaande post.
Handgeschreven brief op gelinieerd papier.
In deze korte, zakelijke maar beleefde brief verzoekt de heer (of mevrouw) A. van Haeften om een officieel bewijs of vergunning. Het doel van dit bewijs is om toestemming te krijgen dat diens zoon mag meehelpen bij de "kar" (een marktkraam of handkar). De schrijver voert als reden aan dat het werk fysiek te zwaar is om alleen te doen ("aangezien ik het alleen niet afkan"). De genoemde standplaats is de Albert Cuijpstraat, de locatie van de bekende Amsterdamse dagmarkt. De brief bevat zowel een handgeschreven handtekening als de naam en het adres in duidelijker blokletters/schrijfschrift onderaan, wat duidt op een officiële correspondentie met een overheidsinstantie.
Handgeschreven administratieve fiche of archiefnotitie.
* **Persoonsgegevens:** Het document betreft A. Huyneman (geboren 18-02-1919), die wordt aangeduid als "e.v." (echtgenote van) A. van Haeften (eveneens geboren 18-02-1919). Het feit dat zij dezelfde geboortedatum hebben, kan duiden op een toeval of een administratieve overnamefout. * **Administratieve handeling:** De notitie "(legitimatiebewijs ingezien)" duidt op een formele identiteitscontrole. De opmerking "Veranderd op brief" geeft aan dat deze gegevens zijn aangepast naar aanleiding van correspondentie. * **Dienststempel:** Het stempel "GEZIEN DE INSPECTEUR" wijst op een proces binnen een politie-instantie of een gemeentelijke afdeling belast met toezicht (zoals de vreemdelingenpolitie of het bevolkingsregister). * **Archiefcodes:** "25/112/2/40" fungeert als dossiernummer. "P.D. 11" aan de rechterzijde staat hoogstwaarschijnlijk voor "Politie Dossier 11".
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.
Dit document is een formele goedkeuring voor de inzet van extra mankracht op een marktplaats. * **Inhoud:** De heer A. van Haeften krijgt toestemming om zijn zoon Andries (geboren in 1919, dus op dat moment 21 jaar oud) hem te laten helpen bij zijn marktkraam op de Albert Cuypstraat. * **Beperkende voorwaarden:** De brief benadrukt "bystaan - niet vervangen". Dit betekent dat de vader (de officiële vergunninghouder) fysiek aanwezig moet blijven; de zoon mag de kraam niet alleen bemannen. De toestemming is bovendien "tot wederopzegging", wat de directie het recht geeft de toestemming op elk moment in te trekken. * **Taalgebruik:** Opvallend is het gebruik van de "y" in woorden als *hierby* en *bystaan*, wat destijds vaker voorkwam in officiële stukken of door de instelling van bepaalde typemachines. Ook is de tekst "doorUw" zonder spatie getypt.
Getypte brief (doorslag).
* **Inhoud:** De brief is een formele goedkeuring aan de heer A. van Haeften om assistentie te krijgen bij zijn marktkraam. De toestemming is specifiek voor zijn zoon, Andries van Haeften (destijds 21 jaar oud). * **Juridische/Administratieve nuances:** * **"tot wederopzegging":** Dit betekent dat de toestemming tijdelijk is en op elk moment door de autoriteiten kan worden ingetrokken. * **"bystaan - niet vervangen":** Dit is een cruciaal onderscheid in de marktverordeningen van die tijd. De vergunninghouder (de vader) moest zelf op de markt aanwezig blijven; de zoon mocht enkel helpen en niet de volledige bedrijfsvoering in zijn eentje overnemen op de toegewezen plek. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke formele spelling en stijl (bijv. "by" in plaats van "bij", hoewel de spelling-Marchant in 1934 al was ingevoerd, bleven oude spellinggewoonten in de administratie vaak nog even hangen).
Document
* **Kern van de brief:** De afzender vraagt de Directeur van de Maatschappelijke Steun om opheldering over de financiële status van de heer A. van Haeften. Het gaat specifiek om de vraag of Van Haeften geen of minder steun krijgt omdat hij familieleden heeft die wettelijk verplicht zijn hem te onderhouden (*onderhoudsplichtige bloedverwanten*), terwijl zijn feitelijke financiële situatie vergelijkbaar is met die van mensen die wél volledige overheidssteun ontvangen. * **Stijl en taal:** De brief is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van voor de Tweede Wereldoorlog, inclusief de toen geldende spelling (bijv. "Maatschappelijken", "mededeelen", "financieele"). * **Opvallend:** In de getypte tekst staat een spelfout in het woord "Maatschappeliijken" (met dubbel 'ii'). Tevens wijst de handgeschreven notitie "2ex. R. de Boer" erop dat dit een tweede exemplaar was, bestemd voor een specifiek persoon binnen de administratie.
Brief (ambtelijke correspondentie).
* **Inhoud:** De brief is een rapportage van de sociale dienst aan de dienst Marktwezen over de financiële en gezinssituatie van de heer A. van Haeften. Het doel is het verifiëren van zijn recht op financiële steun. * **Gezinssituatie:** De man leeft ongehuwd samen ("in concubinaat"), wat in die tijd moreel en juridisch van belang was voor de toekenning van steun. Er zijn vier kinderen, van wie drie volwassen zijn. * **Financiën:** De brief geeft een nauwkeurig overzicht van de inkomsten: lonen van de kinderen en een militaire kostwinnersvergoeding voor een zoon in dienst. Het totale gezinsinkomen van f. 21,55 per week werd destijds voldoende geacht om extra steun te weigeren. * **Afwijzingen:** Twee verzoeken om steun zijn afgewezen: één voor "bijsteun" wegens vorstverlet (waarschijnlijk kon hij door de kou zijn beroep op de markt niet uitoefenen) en één voor "handelsgeld" (waarschijnlijk werkkapitaal). De redenen waren het gezinsinkomen, een ontvangen nabetaling van f. 136,85 en het feit dat hij ondanks zijn beweringen nog wel op de markt stond.
Typschrift op doorslagpapier (roze/paars archiefpapier).
* **Onderwerp:** De afwijzing van een verzoek tot vrijstelling van marktgeld. * **Markt/Gebied:** Albert Cuypmarkt * **Oorlog & Vervolging:** Jodenster/Maatregelen * **Personen:** A. van Haeften, M. de Raer * **Organisaties:** Gemeente Amsterdam, Marktwezen * **Product/Handel:** A.G.F. (Aardappelen): Aardappel, A.G.F. (Aardappelen): Klei, A.G.F. (Fruit): Appel, A.G.F. (Fruit): Fruit, A.G.F. (Groenten): Groente, A.G.F. (Groenten): Sla, Kruidenier (Droog): Meel, Kruidenier (Droog): Rijst, Olie & Techniek: Lood, Olie & Techniek: Olie, Vis & Zee: Aal, Vis & Zee: Vis * **Adressen:** Campenstraat 118 * **Toon:** Formeel, zakelijk en bureaucratisch. Het woord "niet" is onderstreept om de kern van de beslissing te benadrukken.
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats " 1935) " "197,50 "
Relevante Archieffragmenten
M. de Haan.
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief op gelinieerd papier. * **Datum:** 21 juni 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** A. v. Haeften, 2e Jacob van Campenstraat 118-III, Amsterdam. * **Ontvanger:** M.i. Insp. (vermoedelijk de Inspecteur van het Marktwezen). * **Kenmerk/Stempel:** Nº 25/112 // M. 1940 24/6 (paars archiefstempel).
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, schuin:] *Extra* [Rechtsboven:] HG. den Heer A.van Haeften, 2e Jac.v.Campenstraat 118, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 14. 25/234/3 M. [grote witruimte] 19 November 1940. Mij is gerapporteerd, dat U op Donderdag 14 November jl. de markt aan de Albert Cuypstraat niet op het voorgeschreven tijd- stip met Uw goederen had verlaten. Ik maan U hierbij aan U ten deze voort...
# TRANSCRIPTIE afz. H. Waninge. G. Naefflaan 6. Lochem.
# TRANSCRIPTIE K. Muller [handgeschreven] VP/HG. 25/26/4 M. 15 Maart 1940. den Heer A.van Haeften, 2e Jacob van Campenstraat 118 II, Amsterdam-Zuid. Wijk 14. Naar aanleiding van Uw briefkaart ingekomen op 9 Februari jl. bericht ik U, dat het daarin vervatte verzoek om U vrijstelling van betaling van marktgeld te verleenen <u>niet</u> voor inwilliging in aanmerking kan komen. De Directeur,