Handgeschreven brief (verzoek/klacht). 17 januari 1940. Onbekend (collectief "wij", waarschijnlijk mede-marktkooplieden). Nº 33/16/1 M.1940 20/T

Amsterdam 17 Jan. 1940

Weledele Heer Directeur

Bij deze hadden wij een
vriendelijk verzoek aan U.
Op de Noordermarkt enwel
s. Maandags heeft eene Laar-
man 2 standplaatsen voor
2e hands goed Een standplaats
staat Mej Laarman achter
maar de ander staat iedere
Maandag een kind van 13 jaar
achter waar daar U zeer zeker
kunt begrijpe wij als om-
staanders met groote gezinnen
meer schade als voordeel van hebben
daar dit kind nooit de waarde
van deze artikelen ken weten en
maar raak verkoopt waardoor
wij heel dikwijls klantjes die
bij ons kochten kwijt raken
Zij wordt iedere Maandag uit de * Inhoud: De brief is een klacht van markthandelaren op de Amsterdamse Noordermarkt. Zij beklagen zich over een concurrente, Mej. Laarman, die twee standplaatsen bezet. Op de tweede kraam laat zij een 13-jarig kind staan.
* Kern van de klacht: Het probleem is niet zozeer de kinderarbeid zelf, maar het feit dat het kind de waarde van de tweedehands goederen niet kent en deze "maar raak verkoopt" (te goedkoop). Hierdoor verliezen de omliggende handelaren, die grote gezinnen moeten onderhouden, hun vaste klandizie aan de kraam van Laarman.
* Taalgebruik: De brief is geschreven in een formele, ietwat onderdanige toon ("Weledele Heer", "vriendelijk verzoek"), maar bevat diverse spelfouten en grammaticale imperfecties (bijv. "ken weten", "begrijpe"), wat duidt op opstellers uit de arbeidersklasse.
* Visuele cues: De rode verticale lijn en de rode onderstreping van "een kind van 13 jaar" wijzen erop dat de ambtenaar die de brief behandelde dit als het cruciale punt van de klacht beschouwde, mogelijk in verband met regelgeving rondom leerplicht of marktvergunningen. * Historische context: De brief dateert van januari 1940, slechts enkele maanden voor de Duitse inval in Nederland. Het toont het dagelijks leven en de economische overlevingsstrijd van kleine zelfstandigen aan de vooravond van de oorlog.
* Locatie: De Noordermarkt in de Jordaan is van oudsher de plek voor de maandagse lapjes- en tweedehandsmarkt. Deze traditie bestond dus al ruim voor 1940 en de dynamiek van concurrentie tussen standhouders is hier duidelijk zichtbaar.
* Sociaal-economisch: De verwijzing naar "groote gezinnen" onderstreept de noodzaak van een eerlijk inkomen uit de markthandel in die tijd. De aanwezigheid van een 13-jarig kind achter een kraam was destijds wellicht een grijs gebied tussen informele familiehulp en overtreding van de Arbeidswet/Leerplichtwet. U. Marktwezen