Administratieve notitie/dossierkaart betreffende een marktvergunning. Diverse data tussen 4 september 1940 en 6 november 1940. [Stempel linksboven]
BIJBLAD VAN:
M. No. 33/76/1 1940
DOORGEZONDEN: 4/9

[Bovenaan doorgehaald] ~~M. van Gelder~~
M. Hammelburg - van Gelder
pl. 243 Westerstraat

[Linker kolom]
Spoed
Aan Hammelburg kan
worden bericht dat hem
wegens ziekte wordt
toegestaan zijn plaats
op de markt Westerstraat
gedurende drie maanden
niet te bezetten.
6-11-'40
de Kaer

(Zie doktersverklaring)
* Hammelburg moet echter
zorg dragen dat het ook
tijdens zijn afwezigheid
verschuldigde marktgeld
wekelijks wordt betaald.

[Rechter kolom en midden]
Zal doktersverklaring Th Wolff
inzenden 6-9-'40
Indien Hammelburg-v Gelder de Kaer
nog geen doktersverklaring
heeft ingezonden, dan nog-
maals oproepen.
21-10-'40 Oproepen
de Kaer 26-9-'40
de Kaer

[In rood en zwart schrift, midden onder]
Opgeroepen p 25/10 9 uur
" p 30/10 9 1/2-12 uur
Tegen nieuwe plaats
bezit, m.i. geen bezwaar.
[Paraaf]

[Rechtsonder]
Th. Wolff.
Thans heeft Hammelburg
een doktersverklaring overge-
legd. Hij mag dus niet
op de markt staan. m.i.
ten hoogste drie
maanden uitstel onder toestaan
nader rapport. 30-10-'40

[Onderaan midden]
33/76/2 2 Dit document is een administratief verslag van de afdeling Algemene Zaken (waarschijnlijk van de gemeente Amsterdam) betreffende de marktvergunning van M. Hammelburg-van Gelder op de Westerstraatmarkt.

De kern van de zaak is een verzoek om tijdelijke ontheffing van de bezettingsplicht van marktplaats 243 vanwege ziekte. Uit de opeenvolgende aantekeningen blijkt een ambtelijke procedure:
1. September 1940: Er is een toezegging dat er een doktersverklaring van arts Th. Wolff zal worden opgestuurd.
2. Oktober 1940: De verklaring blijft uit. Hammelburg wordt herhaaldelijk opgeroepen (25 en 30 oktober) om de documentatie te overleggen.
3. Eind oktober/Begin november 1940: De verklaring wordt eindelijk ontvangen. De ambtenaar (de Kaer) adviseert akkoord te gaan met een afwezigheid van maximaal drie maanden, op voorwaarde dat het marktgeld wekelijks doorbetaald wordt om de rechten op de staanplaats te behouden. Het document dateert uit het najaar van 1940, de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland. De Westerstraat in de Jordaan was (en is) een belangrijke marktlocatie.

Hoewel de notities strikt administratief lijken, is de context van de Jodenvervolging hier van groot belang. De achternaam "Hammelburg" is een veelvoorkomende Joodse naam in Amsterdam. In deze periode (najaar 1940) begonnen de bezetters met het registreren en beperken van Joodse economische activiteiten. Niet lang na de datum op dit document werden Joodse marktkooplieden gedwongen hun plaatsen op reguliere markten op te geven en werden zij verplaatst naar specifieke "Joodse markten", alvorens geheel van het economisch leven te worden uitgesloten. Dit document legt een moment vast waarop een Joodse burger nog via de reguliere weg zijn marktplaats probeert te behouden tijdens ziekte. M. Hammelburg M. No M. van Gelder Gemeente Amsterdam