Getypte brief / ambtelijk rapport. 5 oktober (vermoedelijk 1939, gezien de context van mobilisatie). 1 5 October 9.
8A/129/1 den Heer Wethouder voor de
Amsterdam. Levensmiddelen,

aanvraagformulieren steeds door de ambtenaren ingevuld, daar
anders niet de goede gegevens voor de administratie worden
verkregen. Van elken aanvrager moet voorts een stamkaart, die
bij mijn dienst berust, bij de indiening van het aanvraagformu-
lier worden opgesteld (indien de aanvrager nog niet tevoren toe-
gang had) of worden bijgehouden (indien een oude legitimatie-
kaart wordt vernieuwd). Vervolgens moeten de photo's worden op-
geplakt (een op de stamkaart en een - die wordt "geniet" - op de
legitimatiekaart). De legitimatiekaart wordt ingevuld en gestem-
peld en daarna wordt het betalingsbewijs voor het entrée-geld
verkocht. Dit betalingsbewijs is een kaart, die volledig moet
worden ingevuld, indien het entréegeld per kalenderjaar wordt
betaald; voor betaling volgens het tarief per kalendermaand of
-week wordt met verstrekking van een bon volstaan. Tenslotte
moeten nog registers van de uitgereikte kaarten worden samenge-
steld. Ter toelichting van het vorenstaande doe ik U in bijlage
dezes een exemplaar van het bovengenoemde aanvraagformulier, van
een stamkaart en van een legitimatiekaart toekomen.

      In de huidige buitengewone tijdsomstandigheden, nu

een drietal ambtenaren, namelijk één marktopzichter en twee
contrôleurs van de Centrale Markt zijn gemobiliseerd (vide mijn
rapport d.d. 8 September jl. No. 8A/86/4 M.), is het ten eenen-
male onmogelijk om nog een drietal ambtenaren aan den normalen
dienst van de Centrale Markt te onttrekken. Dit klemt te meer,
omdat onder het personeel dier markt bijna steeds eenige zieken
zijn (thans zijn bijvoorbeeld drie ambtenaren wegens ongesteld-
heid afwezig) terwijl bovendien een contrôleur op 4 dezer is
overleden, (hetgeen ik U op 5 dezer onder No. 8/85/14 M. bericht-
te).

      De personeelsbezetting der Centrale Markt is momen-

teel: 1 bedrijfschef, 1 assistent-bedrijfschef, 1 chef-marktop-
zichter, 1 marktopzichter en 20 contrôleurs (waarvan 5 voor
halve dagen) terwijl de normale bezetting is: 1 bedrijfschef,
1 assistent-bedrijfschef, 1 chef-marktopzichter, 2 marktopzich-
ters en 26 contrôleurs (waarvan 5 voor halve dagen).

      De toestand is thans zoo, dat niet alleen reeds

(mede tengevolge van de vacanties) sedert vele maanden geen * Taal en Stijl: Formeel-ambtelijk Nederlands met archaïsche spelling (bijv. "photo's", "entrée-geld", "ten eenenmale"). De toon is zakelijk maar dringend.
* Inhoudelijke kern: Het document beschrijft de complexe administratieve handelingen die nodig zijn voor het uitgeven van toegangsbewijzen (stamkaarten en legitimatiekaarten) voor de Centrale Markt. Het hoofddoel van de brief is echter het aantonen dat de werkdruk onhoudbaar is geworden door een ernstig personeelstekort.
* Oorzaken tekort:
1. Mobilisatie: Drie ambtenaren zijn opgeroepen voor militaire dienst.
2. Ziekteverzuim: Drie ambtenaren zijn afwezig wegens ongesteldheid.
3. Sterfgeval: Een contrôleur is zeer recent (4 oktober) overleden.
4. Vacatures: Er wordt gerefereerd aan reeds langer bestaande openstaande posten.
* Kwantiatieve gegevens: De schrijver vergelijkt de huidige bezetting (24 personen, waarvan enkele deeltijd) met de normale bezetting (31 personen). Er is dus een tekort van bijna 25% op het totale personeelsbestand, wat de bedrijfsvoering van de markt in gevaar brengt. Dit document stamt uit de periode van de Nederlandse mobilisatie vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (september 1939 - mei 1940). De "buitengewone tijdsomstandigheden" verwijzen naar de gespannen internationale situatie.

De Centrale Markt in Amsterdam (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) speelde een cruciale rol in de voedselvoorziening van de stad. De strikte administratie met stamkaarten was noodzakelijk om de toegang tot schaarse middelen te reguleren en fraude te voorkomen. Het document illustreert hoe de voorbereiding op oorlogsvoering (mobilisatie) direct botste met de noodzaak om de civiele infrastructuur en voedseldistributie draaiende te houden. De genoemde "stamkaarten" zouden later, tijdens de bezetting, de basis vormen voor het uitgebreide distributiesysteem.