(Linkerkolom)
№ 33/104//M. 1940
Opgeroepen per
(datum) 28-11-40 (uur)
....................
20-11-40 9 ½ - 12
wegens niet geregeld bezetten plaats
op de markt Westerstraat
pl. nr. 204
33/00/2 vls 10/10, Verzoek om
uitstel afgewezen, moet
geregeld komen.

Aan
Mw. H. Degen-de Lange
Nwe Uilenburgerstraat 80 III

(Rechterkolom)
Aanteekeningen Inspecteur:
Komt volgende week
Th. Wolff 22-11-’40
[Paraaf]

Mw Degen - de Lange
is ziekh.
Zie doktersverklaring
Zal nog wel duren
à vijf weken duren

28-11-’40
[Paraaf]

gezien
[Handtekening Wolff]
verschenen p 6/12 ’40 Dit document is een ambtelijke vastlegging betreffende de exploitatie van een marktplaats. Mevrouw H. Degen-de Lange, die marktplaats nummer 204 op de Westerstraat in Amsterdam beheert, wordt door de marktinsectie aangesproken op het feit dat zij haar plek niet regelmatig bezet. In eerste instantie wordt een verzoek om uitstel afgewezen met de dwingende mededeling dat zij "geregeld moet komen".

Uit de handgeschreven aantekeningen van inspecteur Th. Wolff blijkt echter dat de situatie genuanceerder is. Op 22 november wordt genoteerd dat zij de week erop zal komen, maar latere aantekeningen maken melding van ziekte ("is ziekh."). Er is een doktersverklaring ingediend waaruit blijkt dat de afwezigheid waarschijnlijk nog vijf weken zal duren. De laatste notitie onderaan rechts ("verschenen p 6/12 '40") suggereert dat de zaak op 6 december 1940 is afgehandeld of dat de betrokkene (of haar vertegenwoordiger) toen is verschenen. Het document dateert uit het najaar van 1940, de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland. De locaties zijn specifiek voor Amsterdam: de Westerstraat is een bekende markt in de Jordaan, en de Nieuwe Uilenburgerstraat lag in het hart van de toenmalige Jodenbuurt. Gezien de naam en de woonlocatie is het zeer waarschijnlijk dat het hier om een Joodse markthandelster gaat.

Tijdens de bezetting werd de controle op marktvergunningen en aanwezigheid aangescherpt, mede als voorbode van de latere uitsluiting van Joden uit het economische leven. De strikte toon in de gedrukte tekst ("verzoek om uitstel afgewezen") getuigt van de rigide bureaucreatie in oorlogstijd, terwijl de handgeschreven kanttekeningen de menselijke realiteit van ziekte en doktersverklaringen laten zien binnen dat systeem. H. Degen