H. Degen

Officiële brief/kennisgeving van een gemeentelijke instantie.

Dit document is een formele aanzegging van het voornemen om een marktvergunning in te trekken. De juridische basis hiervoor is artikel 11 van het destijds geldende Reglement op de Markten. De reden voor deze maatregel is het "niet regelmatig bezetten" van de toegewezen staanplaats op de markt in de Westerstraat. Uit de tekst blijkt dat er reeds een eerdere schriftelijke waarschuwing is verstuurd, waar de geadresseerde geen gehoor aan heeft gegeven. Opvallend is de administratieve zorgvuldigheid: hoewel het besluit tot intrekking al in de rede ligt ("behoort... te worden ingetrokken"), wordt de betrokkene conform de regels van hoor en wederhoor uitgenodigd voor een gesprek met de Inspecteur van de dienst voordat het definitieve besluit valt. De brief is gedrukt op een standaardformulier (A.Z. MODEL NO. 8), wat wijst op een routineuze administratieve handeling voor die tijd.

Document

Dit document is een ambtelijke vastlegging betreffende de exploitatie van een marktplaats. Mevrouw H. Degen-de Lange, die marktplaats nummer 204 op de Westerstraat in Amsterdam beheert, wordt door de marktinsectie aangesproken op het feit dat zij haar plek niet regelmatig bezet. In eerste instantie wordt een verzoek om uitstel afgewezen met de dwingende mededeling dat zij "geregeld moet komen". Uit de handgeschreven aantekeningen van inspecteur Th. Wolff blijkt echter dat de situatie genuanceerder is. Op 22 november wordt genoteerd dat zij de week erop zal komen, maar latere aantekeningen maken melding van ziekte ("is ziekh."). Er is een doktersverklaring ingediend waaruit blijkt dat de afwezigheid waarschijnlijk nog vijf weken zal duren. De laatste notitie onderaan rechts ("verschenen p 6/12 '40") suggereert dat de zaak op 6 december 1940 is afgehandeld of dat de betrokkene (of haar vertegenwoordiger) toen is verschenen.

Ambtelijke correspondentie (brief).

Het document betreft een officiële toestemming van de gemeente Amsterdam aan een markthoudster voor een tijdelijke ontheffing van haar bezettingsplicht. Mevrouw Deegen-De Lange krijgt tot 1 mei 1940 uitstel van de verplichting om fysiek aanwezig te zijn op haar standplaats op de markt in de Westerstraat (Jordaan). De reden voor dit verzoek is haar gezondheidstoestand. De voorwaarde voor dit uitstel is puur financieel: de wekelijkse betaling van het marktgeld moet ononderbroken doorgaan. De administratieve aantekening "zie k. a. kaart" suggereert dat deze informatie is overgenomen op een centrale kaartindex van de betreffende dienst.

Ambtsbericht/Rapportage over marktovertredingen.

* **Inhoud:** Het document is een officieel rapport gericht aan een inspecteur betreffende vier marktkooplieden op de Dappermarkt. Zij werden op zaterdagavond 6 juli 1940 na de sluitingstijd van 21:00 uur (9 uur n.m.) betrapt op het voortzetten van hun verkoopactiviteiten, ondanks eerdere waarschuwingen. * **Personen en Locaties:** De genoemde kooplieden (Degen, Prys, Bootsma en Boer) woonden allen in de directe omgeving van de markt (Commelinstraat, Reinwardtstraat, Wagenaarstraat) in Amsterdam-Oost. * **Sanctie:** Er wordt een disciplinaire maatregel voorgesteld: het voorwaardelijk ontzeggen van de marktplaats voor de duur van één dag. * **Administratieve verwerking:** De kantlijnnotities en stempels/nummers duiden op een gestroomlijnde administratieve afhandeling. De opmerking "Spoed Heden weg s.v.p." geeft aan dat de brief direct verwerkt moest worden.

Doorslag (carbonkopie) van een officieel besluit/strafblad.

Het document betreft een collectieve schriftelijke berisping en een voorwaardelijke straf voor vier marktkraamhouders in de Amsterdamse Dapperbuurt. De overtreding is specifiek: het niet tijdig (vóór 21:00 uur) ontruimen van de standplaats op de Dappermarkt op zaterdag 6 juli 1940. De strafmaat is een ontzegging van het marktrecht voor de duur van één dag, maar deze is voorwaardelijk met een proeftijd van één jaar. De toon is strikt juridisch en verwijst direct naar het geldende markreglement. De handgeschreven krabbel "Verzonden n/g" (mogelijk "nota gedaan" of een verzendcode) duidt op de administratieve afhandeling in het archief.

Document

* **Inhoud:** Het betreft een officiële berisping en voorwaardelijke sanctie aan vier marktkooplieden. De overtreding bestond uit het overtreden van de sluitingstijd van de markt op de Dapperstraat. * **Juridische grondslag:** Er wordt expliciet verwezen naar *Artikel 39 lid 1 van het Reglement op de Markten*. * **Sanctie:** Een ontzegging van de markttoegang voor de duur van één dag. Deze straf is voorwaardelijk met een proeftijd (verjaringstermijn) van één jaar. * **Bestuurlijke stijl:** De brief hanteert een strikt formele, ambtelijke toon die typerend is voor de gemeentelijke administratie van die tijd. De afkorting "n.m." staat voor namiddag (P.M.) en "jl." voor jongstleden.

Brief (handgeschreven)

In dit schrijven verzoekt Mevrouw H. Deegen-de Lange om uitstel voor het innemen van haar marktplaats. De reden hiervoor is haar gezondheidstoestand, die het haar op dat moment onmogelijk maakt om te werken. Ter ondersteuning van haar verzoek kondigt zij de bijvoeging van een doktersverklaring aan, door haar aangeduid met de term "attes" (een destijds gangbare informele variant van attest). Het handschrift is verzorgd en de toon is beleefd en formeel. Er zijn enkele kleine grammaticale eigenaardigheden zichtbaar, zoals het ontbreken van een bezittelijke 'n' in "aan mij verzoek", wat kenmerkend kan zijn voor de spreektaal van die tijd of regio.

Brief (doorslag of kantoorkopie van een officieel schrijven).

* **Inhoud:** De brief is een officiële beschikking waarin aan een marktkoopvrouw (mevrouw Deegen-De Langem) toestemming wordt verleend om maximaal vier weken haar standplaats op de markt in de Westerstraat niet te bezetten. * **Voorwaarden:** De vergunninghoudster behoudt haar rechten op de plek, mits zij de wekelijkse verschuldigde marktgelden blijft doorbetalen gedurende haar afwezigheid. * **Administratieve context:** Het document weerspiegelt de strikte regulering van de Amsterdamse markten. Markthandelaren hadden een 'bezettingplicht'; wie zonder toestemming wegbleef, kon zijn vergunning verliezen. * **Tijdsbeeld:** Hoewel gedateerd in augustus 1940, kort na de Duitse inval, vertoont het document de normale voortgang van de gemeentelijke bureaucratie. Er is in de tekst geen directe verwijzing naar de oorlogsomstandigheden, behalve de strakke administratieve handhaving.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie).

Deze brief is een officiële mededeling aan een marktkraamhoudster, mevrouw Deegen-De Langen. Zij heeft verzocht om tijdelijk niet op de markt te hoeven staan. De directeur willigt dit verzoek in en verleent een "uitstel van verplichting" voor een periode van maximaal vier weken. Er wordt een strikte voorwaarde gesteld: hoewel zij niet fysiek aanwezig hoeft te zijn met haar kraam, moet het verschuldigde marktgeld (stageld) wel wekelijks worden doorbetaald. Dit duidt op de stringente regelgeving rondom standplaatsen in Amsterdam; wie niet kwam opdagen zonder toestemming, liep het risico zijn vergunning of vaste plek te verliezen.

Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.

* **Structuur:** Het document is een strak vormgegeven administratief overzicht. Er zijn kolommen voor standplaatsnummer, naam, handelswaar en een sectie voor de dagen van de week (M, D, W, D, V, Z) om de aanwezigheid bij te houden. * **Inhoud:** Het aanbod is zeer divers: van versproducten (groenten, fruit, vis, kaas) tot textiel (manufacturen, kousen, schorten) en specialistische artikelen zoals "ansichtkaarten", "gummi hakken" en "2e hands boeken". * **Opmerkelijke details:** * Veel namen wijzen op een Joodse achtergrond (o.a. Blits, Isaac, Lakmaker, Naarden, Boas), wat typerend is voor de markten in grote steden als Amsterdam (bijv. de Waterloopleinmarkt of Albert Cuypmarkt) in deze periode. * Bij nummer 200 (L. Keizer) staat een interessante aantekening: *"te lang in steun om het nog te controleeren"*, wat impliceert dat deze persoon een uitkering ("steun") ontving en mogelijk daardoor niet meer actief was op de markt. * De kolom "Bijzonderheden" bevat diverse korte notities zoals "vrouw", "man", "werkt als knecht" of "maakt zelf sigaren".

Document

Het document is een verslag van de ambtelijke afhandeling van een verzoek om uitstel van standplaatsbezetting. Mevrouw Deegen-de Lange, de vergunninghoudster van plaats 204 op de Westerstraatmarkt, heeft herhaaldelijk uitstel gevraagd vanwege haar gezondheid. Uit de aantekeningen blijkt een proces van dossiervorming: 1. Er wordt een chronologisch overzicht gegeven van eerdere verleende uitstellen in 1939 en 1940. 2. Er vindt een interne controle plaats (gericht aan "Br. Wolff") om de daadwerkelijke presentie van de marktkoopvrouw te verifiëren. 3. De uitkomst is negatief voor de verzoekster: omdat zij in bijna een jaar tijd slechts 12 keer aanwezig is geweest, wordt een nieuw verzoek tot uitstel afgewezen. De ambtenaar (de Haas) hanteert hierbij de strikte reglementering: men dient de standplaats minimaal drie van de vier weken te bezetten om de vergunning te behouden.

Medische verklaring (attest) op officieel briefpapier van de behandelend arts.

Het document is een medische verklaring geschreven op een standaard receptenbriefje. De arts, Dr. Salomon Meijer, geeft hierin aan dat zijn patiënte, Mevrouw H. Degen-de Lange, door een niet nader gespecificeerde medische aandoening voorlopig verhinderd is haar werkzaamheden op de markt uit te voeren. Dergelijke verklaringen waren essentieel voor marktkooplieden om hun officiële standplaatsvergunning niet te verliezen tijdens periodes van ziekte. De afkortingen in de linkerkolom verwijzen naar verschillende Amsterdamse ziekenfondsen van die tijd, zoals het A.Z.A. (Algemeen Ziekenfonds Amsterdam). Het handschrift is, voor een arts uit die periode, opvallend leesbaar.

Getypte doorslag van een officiële brief (ambtelijke correspondentie).

Deze brief is een formele afwijzing van een verzoek dat door mevrouw Deegen-De Lange is ingediend op 27 september 1940. Hoewel de aard van haar verzoek niet expliciet wordt genoemd, blijkt uit de rest van de tekst dat het betrekking heeft op haar staanplaats op de markt in de Westerstraat. De directeur van de marktdienst stelt een harde eis: de staanplaats moet minimaal drie keer per vier weken bezet worden. Als zij hier niet aan voldoet, wordt haar vergunning ingetrokken op basis van het 'Reglement op de Markten'. De toon is strikt administratief en dreigend wat betreft het behoud van de standplaats.

Doorslag van een officiële brief/beschikking.

De brief is een zakelijke en formele afwijzing van een verzoek dat Mw. Deegen-De Lange op 27 september 1940 schriftelijk had ingediend. Hoewel de aard van het verzoek niet expliciet wordt genoemd, blijkt uit de context dat het betrekking heeft op haar staanplaats op de markt in de Westerstraat. De toon van de brief is dwingend en bureaucratisch. De directeur wijst niet alleen het verzoek af, maar voegt er een expliciete waarschuwing aan toe: als zij haar marktplaats niet met de vereiste regelmaat bezet (minimaal drie keer per vier weken), zal haar vergunning worden ingetrokken conform het 'Reglement op de Markten'. De afkorting "jl." staat voor 'jongstleden' en "d.d." voor 'de dato' (gedateerd).

Administratief dossierstuk (Bijblad/geleideformulier).

Het document is een interne administratieve mededeling betreffende een werkzoekende genaamd **H. Degen**, wonachtig aan de **Westerstraat 539** (in de Amsterdamse Jordaan). De kern van de boodschap is dat deze persoon op 1 mei 1941 van de sollicitantenlijst is geschrapt ("afgevoerd") omdat hij/zij heeft geweigerd een aangeboden vaste aanstelling te accepteren. De opsteller van het briefje adviseert het dossier te archiveren ("m.i. opbergen"). Het document laat een duidelijk bureaucratisch proces zien via de verschillende dateringen: * **6 mei:** Doorgezonden. * **7 mei:** Eerste afhandeling/gezien door een functionaris (Smit?). * **9 mei:** Akkoord bevonden (acc). * **12 mei:** Definitief gearchiveerd (opb = opbergen).

Document

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt in de Joubertstraat in Amsterdam. De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum, het woonadres en het type product (artikel) dat verhandeld werd. Opvallende kenmerken: * **Correcties:** Bij de vermelding van J. v.d. Hoek is het artikel "visch" handgeschreven doorgehaald en vervangen door "groenten en fruit". * **Adressen:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (bijv. Retiefstraat, Tugelaweg, Reitzstraat), destijds wijken met een zeer grote Joodse populatie. * **Producten:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (aardappelen, groente, fruit, vis) tot textielwaren (kousen, garen en band).

Handgeschreven administratief register / namenlijst.

* **Organisatie:** De lijst is alfabetisch op voorletter geordend binnen numerieke groepen (kolom S), maar de namen op de hele pagina volgen een ruwe alfabetische volgorde (B t/m C/D). * **Adresgegevens:** De adressen zijn zeer specifiek, inclusief huisnummers en verdiepingen (I, II, III voor etages; 'hs' voor huis/begane grond). * **Mutaties:** De doorhalingen bij A. Cohen en S. Cohen wijzen op een administratieve wijziging, zoals een verhuizing, deportatie of foutieve invoer. * **Handschrift:** Duidelijk leesbaar, zakelijk kantoorschrift uit het midden van de 20e eeuw.

Register of administratieve lijst (mogelijk bevolkingsregister, distributielijst of een naoorlogse inventarisatie).

* **Administratieve opzet:** De kolommen aan de linkerzijde bevatten waarschijnlijk dossiernummers of verwijzingen naar andere registers. De eerste kolom (1 t/m 13) lijkt een categorisering aan te duiden, de tweede kolom een volgnummer binnen die categorie. * **Demografie:** Een opvallend groot deel van de namen (o.a. Cohen, Fransman, Groenteman, Worms, Hakker) is joods van origine. Gecombineerd met de concentratie adressen in de Transvaalbuurt wijst dit sterk op een document gerelateerd aan de Amsterdamse joodse gemeenschap. * **Correcties:** Enkele namen zijn doorgehaald (Aalvel) of voorzien van een groot kruis, wat kan duiden op een wijziging in status (verhuizing, overlijden of administratieve afhandeling). * **Staat van het document:** Het handschrift is uniform, wat suggereert dat het register door één of enkele klerken is bijgehouden.

Register/Gastenboek of Administratieve lijst (waarschijnlijk bevolkingsregister of kaartsysteem van een organisatie).

* **Handschrift:** Het betreft een zeer verzorgd administratief handschrift (waarschijnlijk een klerk). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (C t/m L). * **Inhoud:** De personen op deze lijst hebben overwegend Joodse achternamen (Cohen, Fransman, Glasbeek, Hakker, Heilbron, Koopman). De adressen concentreren zich in de Joodse buurt (Rapenburgerstraat, Waterlooplein) en de Transvaalbuurt (Tugela-weg, Krugerstraat, Kraaipanstraat). * **Afkortingen:** * **a. gr. fnd / a. gr. punt:** Vermoedelijk "Adres gevonden". * **D:** Mogelijk een indicatie voor "Dood" (overleden) of "Deportatie", gezien de context van deze Amsterdamse lijsten. * **Letters O, C, Z, W, N:** Deze codes duiden vaak op de kerkelijke gezindte in Nederlandse registers (O = Onkerkelijk, C = Rooms-Katholiek/Christelijk, N = Nederlands Hervormd). De 'Z' en 'W' kunnen in deze specifieke administratie wijken of andere statussen aanduiden.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven:] *Verzonden 4/11* HG. den Heer L. Degen, Leeuwenhoekstraat 5 hs, Amsterdam-Oost. Wijk 11. 53/85/2 M. [tab] 4 November 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 28 October jll verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69, des voor- middags tusschen 9 en 10 uur. De Direc...

# TRANSCRIPTIE Den heer Inspecteur v/h Marktwezen. alhier. De heer S. Degen heeft per 4/11 - 40 zijn plaats opgezegd. A’dam 1/11 - ’40 [Handtekening, mogelijk: V. Me] Gezien 4-11-’40 [Handtekening, mogelijk: v Elton]

# TRANSCRIPTIE HG. 103/148/2 M. [handgeschreven:] Verzonden 27/10 27 October 1942. den Heer N.Deegen, Nw.Uilenburgerstraat 80 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 15 dezer deel ik U mede, dat aan het daarin vervatte verzoek <u>niet</u> kan worden voldaan. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven handgeschreven:] *U. de Haan* Gezonden aan: H. Degen, Commelinstraat 36 No. 26/56/2 M E. Prys , Reinwardtstraat 90 I No. 26/56/3 M H. Bootsma, Reinwardtstr. 99 hs No. 26/56/4 M S. Boer, Wagenaarstraat 103 hs No. 26/56/5 M [Midden handgeschreven aantekening:] *Verzonden n/g* 12 Juli 1940. Er is gerapporteerd, dat U op Zaterdag 6 Juli jl., ondanks de U gegeven waarsch...

# TRANSCRIPTIE HG. den Heer H.Donker, Van Hogendorpstraat 144 I, Amsterdam-West. Wijk 19A. 53/107/2 M. 15 December 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 dezer verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69, des voormid- dags tusschen 10 en 11 uur. De Directeur,