Getypte brief / ambtelijk schrijven. 5 oktober 1939 (gezien de context van de mobilisatie; de '9' op de scan is een afsnijding van '39'). De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt of het Marktwezen Amsterdam). 3                                       5 October                 9
8A/129/1                den Heer Wethouder voor de
Amsterdam.             Levensmiddelen,

Bij een voorloopige bespreking, die ik terzake met den heer Mouwen, Commissaris van Politie, voerde, bleek, dat waarschijnlijk voor de bedoelde vervanging een alleszins aannemelijke oplossing mogelijk is. Voor dit doel kan namelijk worden beschikt over gepensionneerd Politie-personeel en wel over oud-agenten, die den dienst om gezondheidsredenen hebben moeten verlaten, doch die thans een zoodanige gezondheid genieten, dat zij ongetwijfeld weer voor den dienst geschikt zijn. In dit verband deelde de heer Mouwen nog mede, dat uit dergelijke oud-agenten thans te Den Haag een hulp-politiekorps wordt gevormd; terwijl hij voorts verklaarde voor het Marktwezen goede krachten te kunnen aanwijzen. Aan deze ambtenaren behoeft voor hun dienst slechts te worden uitbetaald het verschil tusschen hun laatst-genoten bezoldiging als politie-man en hun pensioen (een eventueel hoogere bezoldiging zou door het Rijk op het pensioen in mindering worden gebracht).

Voor het Marktwezen heeft deze oplossing bovendien het voordeel, dat ervaren betrouwbaar personeel, dat bekend is met opsporings- en contrôle-werk, het opmaken van processen-verbaal, enz. wordt verkregen. Wat de financieele gevolgen van dit voorstel betreft merk ik nog op, dat twee van de drie gemobiliseerde ambtenaren der Centrale Markt namelijk één marktopzichter en één contrôleur in militairen dienst meer verdienen, dan in hun functie bij het Marktwezen. Hun bezoldiging behoeft dus niet te worden uitbetaald; het aldus bespaarde bedrag zal misschien bijkans voldoende zijn, om de drie ambtenaren, wier tijdelijke aanstelling thans wordt voorgesteld, te betalen.

Ik zal het op prijs stellen, zoo mogelijk spoedig, Uw machtiging tot tijdelijke aanstelling van drie contrôleurs op de voorwaarden zooals hierboven bedoeld, te ontvangen. Terzake geef ik U beleefd in overweging, vooraf het advies in te winnen van Uw Ambtgenoot voor de Arbeidszaken.

De Directeur, * Taal en spelling: De tekst is gesteld in de toenmalige officiële spelling (vóór de wijziging van 1947), met woorden als voorloopige, zoodanige en bezoldiging.
* Inhoud: De directeur van de marktstaf stelt voor om gepensioneerde politieagenten in te huren om het tekort aan personeel op te vangen. Dit tekort is ontstaan doordat vaste medewerkers (een marktopzichter en een controleur) zijn opgeroepen voor de militaire mobilisatie.
* Financiële constructie: De brief beschrijft een efficiënte begrotingsoplossing. Omdat de gemobiliseerde ambtenaren door het leger meer betaald krijgen dan hun civiele loon, hoeft de gemeente hun salaris niet door te betalen. Dit vrijgekomen budget kan worden gebruikt om de nieuwe krachten (de oud-agenten) te betalen, die slechts het verschil tussen hun pensioen en hun oude politieloon hoeven te ontvangen.
* Referentie: Er wordt verwezen naar een soortgelijk initiatief in Den Haag, wat duidt op een landelijke trend van het vormen van hulp-korpsen tijdens de mobilisatietijd. Dit document stamt uit oktober 1939, de periode van de Mobilisatie in Nederland (vlak na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Polen, maar vóór de Duitse inval in Nederland). Veel jonge mannen werden opgeroepen voor het leger, waardoor vitale stadsdiensten zoals de Centrale Markt in Amsterdam onderbezet raakten. De markt was cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad.

De genoemde "heer Mouwen" is naar alle waarschijnlijkheid A.J.J. Mouwen, een bekende commissaris van politie in Amsterdam in die tijd. Het voorstel illustreert de pragmatische aanpak van het stadsbestuur om de orde en controle op de markten te handhaven door ervaren krachten in te zetten die niet meer militaire dienstplichtig waren. Dit document geeft een inkijkje in hoe de stad Amsterdam zich organiseerde tijdens de 'Schemeroorlog'.