Getypte ambtelijke brief/rapport (doorslag of origineel op briefpapier). 5 oktober (gezien de context van de mobilisatie vermoedelijk 1939). 1                                         5 October                     9.
SA/129/1                     den Heer Wethouder voor de
Amsterdam.                  Levensmiddelen,

aanvraagformulieren steeds door de ambtenaren ingevuld, daar
anders niet de goede gegevens voor de administratie worden
verkregen. Van elken aanvrager moet voorts een stamkaart, die
bij mijn dienst berust, bij de indiening van het aanvraagformu-
lier worden opgesteld (indien de aanvrager nog niet tevoren toe-
gang had) of worden bijgehouden (indien een oude legitimatie-
kaart wordt vernieuwd). Vervolgens moeten de photo's worden op-
geplakt (een op de stamkaart en een – die wordt "geniet" – op de
legitimatiekaart). De legitimatiekaart wordt ingevuld en gestem-
peld en daarna wordt het betalingsbewijs voor het entrée-geld
verkocht. Dit betalingsbewijs is een kaart, die volledig moet
worden ingevuld, indien het entrée-geld per kalenderjaar wordt
betaald; voor betaling volgens het tarief per kalendermaand of
-week wordt met verstrekking van een bon volstaan. Tenslotte
moeten nog registers van de uitgereikte kaarten worden samenge-
steld. Ter toelichting van het vorenstaande doe ik U in bijlage
dezes een exemplaar van het bovengenoemde aanvraagformulier, van
een stamkaart en van een legitimatiekaart toekomen.

                    In de huidige buitengewone tijdsomstandigheden, nu
een drietal ambtenaren, namelijk één marktopzichter en twee
contrôleurs van de Centrale Markt zijn gemobiliseerd (vide mijn
rapport d.d. 8 September jl. No. SA/86/4 M.), is het ten eenen-
male onmogelijk om nog een drietal ambtenaren aan den normalen
dienst van de Centrale Markt te onttrekken. Dit klemt te meer,
omdat onder het personeel dier markt bijna steeds eenige zieken
zijn (thans zijn bijvoorbeeld drie ambtenaren wegens ongesteld-
heid afwezig) terwijl bovendien een contrôleur op 4 dezer is
overleden, (hetgeen ik U op 5 deser onder No. B/85/14 M. bericht-
te).

                    De personeelsbezetting der Centrale Markt is momen-
teel: 1 bedrijfschef, 1 assistent-bedrijfschef, 1 chef-markt-
opzichter, 1 marktopzichter en 20 contrôleurs (waarvan 5 voor
halve dagen) terwijl de normale bezetting is: 1 bedrijfschef,
1 assistent-bedrijfschef, 1 chef-marktopzichter, 2 marktopzich-
ters en 26 contrôleurs (waarvan 5 voor halve dagen).

                    De toestand is thans zoo, dat niet alleen reeds
(mede tengevolge van de vacanties) sedert vele maanden geen

--- * Taalgebruik: Het document is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl met de toen gangbare spelling ("den", "photo's", "eenenmale", "zoo"). Het gebruik van Franse leenwoorden zoals "entrée-geld" en "contrôleurs" is kenmerkend voor de vroege 20e-eeuwse bureaucratie.
* Inhoud: De tekst beschrijft een rigide administratief proces voor de uitgifte van toegangsbewijzen tot de Centrale Markt. Het tweede deel van de brief is een noodkreet over de personele onderbezetting. De schrijver (vermoedelijk de directeur van de markt of een hoofdamptenaar) legt uit waarom hij geen extra personeel kan vrijmaken voor de administratie: de combinatie van de militaire mobilisatie, ziekteverzuim en het recente overlijden van een collega maakt de werkdruk onhoudbaar.
* Personele cijfers: De markt functioneert momenteel met 24 personen (inclusief deeltijd), terwijl de normale bezetting 31 personen zou moeten zijn. Dit betekent een tekort van ruim 20%.

--- Dit document stamt zeer waarschijnlijk uit oktober 1939. De term "buitengewone tijdsomstandigheden" en de referentie aan "gemobiliseerde" ambtenaren wijzen direct op de periode vlak na de Nederlandse algemene mobilisatie (begonnen op 28 augustus 1939) naar aanleiding van de uitbraak van de Tweede Wereldoorlog in Europa.

De Centrale Markt in Amsterdam (gelegen aan de Jan van Galenstraat) was van vitaal belang voor de voedselvoorziening van de stad. Tijdens de mobilisatie en de daaropvolgende oorlogsjaren werd de controle op wie de markt betrad en de distributie van levensmiddelen strikt gereguleerd. Dit document illustreert de frictie tussen de toenemende bureaucratische eisen (stamkaarten, legitimatiebewijzen, entrée-gelden) en de afnemende uitvoeringscapaciteit door het wegvallen van personeel voor militaire dienst.