Getypte brief (pagina 2 van een meerdelig document). 9 november (gezien de context: 1939). De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt of een gerelateerde dienst). 2
8A/129/5 9 November 9.
Amsterdam den Heer Wethouder voor de
Levensmiddelen,

den handel in gewassen van den land- en tuinbouw zijn
werkzaam geweest - wordt regelmatig gebruik gemaakt van
het register van betalingen.
Afschaffing of verandering van het register van
betalingen kan mijns inziens om bovengenoemde redenen thans
nog niet definitief worden beslist.

   Voor de goede orde merk ik tenslotte op, dat

mijnerzijds was voorgesteld een drietal contrôleurs op arbeids-
contract aan te nemen. Wanneer twee schrijvers worden aange-
steld zullen dezen in hoofdzaak het voor vernieuwing der
legitimatiekaarten vereischte schrijfwerk kunnen verrichten.
Daarenboven zullen dan evenwel eenige contrôleurs behulpzaam
moeten zijn bij het verzamelen der vereischte gegevens. Deze
contrôleurs zullen derhalve aan een deel van hun normale taak
moeten worden onttrokken, hetgeen ik niet bevorderlijk acht
voor den goeden gang van zaken op de Centrale Markt. Nochtans
meen ik mij tegen de voorgestelde oplossing niet te moeten
verzetten.
In afwachting van het nadere onderzoek omtrent de
definitieve invoering van een machinaal systeem, stel ik U
mitsdien voor mij, overeenkomstig het advies van den Bedrijfs-
economisch-Adviseur, te machtigen tot aanstelling op arbeids-
contract van 2 schrijvers gedurende 5 weken, ten behoeve van
het in orde maken der legitimatiekaarten voor 1940.

                                   De Directeur, *   **Onderwerp:** Administratieve organisatie en personeelsbezetting voor de voedselvoorziening in Amsterdam.

• Kernpunten:
  1. Register van betalingen: Er is discussie over het behoud of de aanpassing van een betalingsregister voor de handel in land- en tuinbouwproducten. De directeur adviseert om hier nog geen definitief besluit over te nemen.
  2. Personele inzet: Er is een verschuiving van een eerder voorstel (3 controleurs) naar de aanstelling van 2 tijdelijke schrijvers (clerken) voor een periode van 5 weken.
  3. Legitimatiekaarten: De primaire taak van deze nieuwe krachten is het administratieve werk voor de vernieuwing van legitimatiekaarten voor het jaar 1940.
  4. Efficiëntie: De directeur uit zijn zorgen dat bestaande controleurs nu gegevens moeten gaan verzamelen, wat ten koste gaat van hun toezichthoudende taken op de Centrale Markt. Desondanks gaat hij akkoord met deze tussenoplossing.
  5. Modernisering: Er wordt gezinspeeld op de toekomstige invoering van een "machinaal systeem" (automatisering avant la lettre), waarover nog onderzoek loopt. Dit document stamt uit de periode van de mobilisatie vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" speelde een cruciale rol in de distributie en de voorbereiding op schaarste. De Centrale Markt in Amsterdam (de huidige Markthallen in West) was het logistieke hart van de voedselstroom naar de stad.

De genoemde "legitimatiekaarten voor 1940" wijzen op de vroege stadia van het distributiesysteem dat tijdens de bezetting essentieel zou worden. Het document toont de bureaucratische strijd tussen efficiënte controle op de marktvloer enerzijds en de enorme administratieve last van persoonsregistratie en bonnensystemen anderzijds. De vermelding van een "machinaal systeem" is interessant; dit duidt waarschijnlijk op het gebruik van ponskaartmachines (zoals die van Hollerith/IBM) die in die tijd hun intrede deden bij grote overheidsadministraties.