Doorslag van een officiële brief (getypt). 14 juni 1940. De Directeur van de Centrale Markt, Amsterdam. Den Heer Garnizoenscommandant, De Lairessestraat 39, Amsterdam-Zuid. VP/G.

37/28/6 M

14 Juni 1940.

den Heer Garnizoenscommandant,
De Lairessestraat 39,
Amsterdam-Zuid.

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de Centrale Markt alhier voor de voedselvoorziening van Amsterdam noodig zal hebben 500 paarden, dat wil zeggen 250 spannen, wanneer niet meer over benzine kan worden beschikt. Hierbij zijn tevens vereischt 250 spanwagens met volledige tuigen. De wagens dienen te zijn: platte wagens, geschikt voor het vervoer van groente, fruit en aardappelen. Op de Centrale Markt kunnen in de daar aanwezige paardenstal 28 paarden worden gestald. Indien de paarden met wagens reeds thans geleidelijk kunnen worden verschaft, kunnen zij, in overleg met mij, geleidelijk in gebruik worden gegeven ten behoeve van den aan- en afvoer van levensmiddelen, waardoor benzine kan worden gespaard.
Ik zal het op hoogen prijs stellen, indien U aan het vorenstaande, zoo mogelijk, Uw medewerking wilt verleenen.

De Directeur, De brief is een formeel verzoek van de directeur van de Amsterdamse Centrale Markt aan de militaire autoriteiten. De essentie van de brief is de voorbereiding op een ernstig brandstoftekort. De directeur voorziet dat de gemotoriseerde voedseldistributie in Amsterdam stil zal vallen door een gebrek aan benzine.

Om de voedselvoorziening veilig te stellen, wordt gevraagd om een enorme hoeveelheid alternatief transport: 500 paarden en 250 platte wagens. Er wordt specifiek gevraagd naar platte wagens voor het transport van aardappelen en groenten. Interessant is de logistieke opmerking dat de markt zelf slechts stalling heeft voor 28 paarden, wat impliceert dat de rest van de paarden elders ondergebracht zou moeten worden of dat men hoopt op een gefaseerde levering. De toon is uiterst beleefd en formeel ("heb ik de eer", "hoogen prijs stellen"). De datum, 14 juni 1940, plaatst dit document in de eerste maand van de Duitse bezetting van Nederland (de capitulatie vond plaats op 15 mei 1940). De bezetter nam direct de controle over strategische middelen zoals brandstof. Benzine werd schaars omdat het gevorderd werd voor de Duitse oorlogsmachine of simpelweg niet meer geïmporteerd kon worden.

De "Garnizoenscommandant" aan de De Lairessestraat 39 was op dat moment de Duitse Ortskommandant. Deze brief toont hoe de Amsterdamse civiele infrastructuur (de Centrale Markt) zich onmiddellijk na de inval moest aanpassen aan de nieuwe realiteit van schaarste en bezetting door terug te grijpen op dierlijke tractie. Het document is een treffend voorbeeld van de vroege logistieke problemen die de oorlog met zich meebracht voor de voedselvoorziening van de burgerbevolking.