Getypt ambtelijk schrijven / rapportage. 21 mei (jaartal niet vermeld, waarschijnlijk 1940-1945). 1 21 Mei x 40
37/28/2 den Heer Wethouder voor de
Alhier. Levensmiddelen,

voor zoo ver die beschikbaar zijn.
3. De ± 200 grossiers.
De voor hen bestemde producten zullen, zooveel mogelijk, moeten worden aangevoerd per schuit of per spoor. Blijft eenige benzine beschikbaar, dan dient deze, naar het eenstemmig oordeel der door mij geraadpleegde vertegenwoordigers, allereerst te worden gesteld ter beschikking van de op de Centrale Markt werkzame expediteurs. Dezen zullen die benzine dan dienen te gebruiken overeenkomstig dezerzijds te geven aanwijzingen, teneinde den aanvoer naar de Markt te verzorgen vanuit plaatsen, die moeilijk te water, noch per spoor bereikbaar zijn, of voor den aanvoer van snel bederfelijke waren, zooals zacht fruit. (Hetgeen hiervoren ten aanzien van de grossiers is opgemerkt, geldt evenzeer voor de aardappelgrossiers, als voor die in groente en fruit.)

B. De afvoer van de Centrale Markt.
Het zal waarschijnlijk aanbeveling verdienen den afvoer te regelen, door de stad in wijken te verdeelen, waarheen de beschikbare vervoersmiddelen moeten worden gericht, ten behoeve van alle in die wijken gevestigde kleinhandelaren. Als vervoersmiddelen komen zoowel vaartuigen, als met paarden bespannen wagens, handkarren, bakfietsen en dergelijke in aanmerking. Voorloopig kunnen kleinhandelaren, die over eigen bakfietsen of handkarren beschikken, worden vrijgelaten om deze te eigen behoeve te gebruiken; zouden er echter kleinhandelaren zijn, die over meer vervoerscapaciteit beschikken, dan voor hun bedrijf noodig is, dan dienen die te worden verplicht om in hun omgeving wonende vakgenooten te helpen, door ook voor hen te vervoeren.
Het zal, naar het oordeel van alle geraadpleegde vertegenwoordigers, niet mogelijk zijn om bij den afvoer van producten van de Centrale Markt van de Gemeentetram gebruik te maken. Daartoe zouden de producten eerst naar de Frederik Hendrikstraat moeten worden gebracht en daar zou ongetwijfeld ernstige stagnatie in het tramverkeer optreden, indien tramwagens er geruimen tijd zouden moeten stilhouden om te Dit document betreft een logistiek plan voor de voedselvoorziening in een crisissituatie, zeer waarschijnlijk tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:

1. Brandstofschaarste: Er is een groot tekort aan benzine. Vervoer moet daarom primair via het water (schuit) of het spoor gebeuren. Beschikbare benzine wordt strikt gerantsoeneerd en is enkel bedoeld voor expediteurs die bederfelijke waren (zoals zacht fruit) of goederen uit onbereikbare gebieden moeten halen.
2. Distributie naar de stad: De afvoer van de Centrale Markt naar de rest van de stad moet worden geregeld door Amsterdam in wijken te verdelen.
3. Vervoersmiddelen: Vanwege het gebrek aan gemotoriseerd vervoer wordt er teruggegrepen op paard en wagen, handkarren en bakfietsen. Er wordt geopperd om kleinhandelaren met extra capaciteit te verplichten hun collega's (vakgenoten) te helpen.
4. Uitsluiting Tram: Het gebruik van de Amsterdamse Gemeentetram voor goederenvervoer wordt afgewezen omdat dit tot te grote opstoppingen zou leiden bij de Frederik Hendrikstraat. Gezien de termen "Centrale Markt", "Frederik Hendrikstraat" en "Wethouder voor de Levensmiddelen", bevindt deze context zich in Amsterdam. De spelling en de aard van de beperkingen (benzineschaarste, strikte regulering van de markt) wijzen direct naar de periode van de Duitse bezetting (1940-1945).

De "Centrale Markt" aan de Jan van Galenstraat was het kloppend hart van de Amsterdamse voedseldistributie. Tijdens de oorlog werd de voedselvoorziening een militair-ambtelijke operatie om hongersnood te voorkomen en de bezetter te bedienen. Het document toont de enorme improvisatie aan die nodig was om de stad te voeden terwijl moderne transportmiddelen (vrachtwagens) niet meer inzetbaar waren door vorderingen of brandstoftekort. De wethouder voor Levensmiddelen in die periode (bijv. de NSB'er Jan Smit of zijn voorgangers) was verantwoordelijk voor deze complexe distributiepuzzel. B. De NSB