Brief / Ambtelijk memorandum 5 september 1940 De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markthallen) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (Amsterdam) extra

VP/HG.

37/28/17 M.
n 2

5 September 1940.

Eventueele instelling van een
marktarbeidersreserve.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 3
Juni jl. om advies ontvangen stukken no.493 L.M.1940 heb ik
de eer U te berichten, dat de beantwoording van deze stukken
is aangehouden, omdat ik wilde afwachten, of de schaarschte
aan benzine zoo groot zou worden, dat verdere maatregelen,
zooals bedoeld in mijn rapport d.d. 21 Mei jl. (No.37/28/2
M.) noodig zouden worden. Tot nu toe hebben de handelaren
van de Centrale Markt, mede dank zij mijn bemoeiingen,
steeds over voldoende benzine kunnen beschikken. Het laat
zich thans echter aanzien, dat minder benzine zal worden
verstrekt, zoodat het niet onmogelijk is, dat binnenkort
het vervoer van en naar de Centrale Markt meer georganiseerd
zal moeten plaatsvinden. Als de desbetreffende organisaties
in werking moeten treden, kunnen zij tevens in overweging
nemen, om een arbeidersreserve aan te stellen. Ik zal U dan
dienaangaande nader berichten. Voorloopig kan deze aange-
legenheid evenwel als afgedaan worden beschouwd.

De Directeur, * Inhoud: De directeur reageert op een adviesaanvraag van juni over het instellen van een reservepool voor marktarbeiders. Hij legt uit dat hij gewacht heeft met antwoorden om de ontwikkelingen rondom de benzineschaarschte aan te kijken. Hoewel er tot nu toe genoeg brandstof was, verwacht hij nu tekorten waardoor het transport naar de Centrale Markt gereorganiseerd moet worden. Op dat moment zou de arbeidersreserve weer relevant kunnen worden. Voor nu sluit hij het dossier.
* Toon: Formeel, ambtelijk en afwachtend. Er spreekt een zekere mate van eigen initiatief uit ("mede dank zij mijn bemoeiingen").
* Taalgebruik: Typisch voor de tijd met de 'oude' spelling (bijv. "eventueele", "schaarschte", "zoo") en de beleefde vorm ("heb ik de eer U te berichten"). * Historische periode: De brief is gedateerd op 5 september 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940).
* Schaarschte: De genoemde "schaarschte aan benzine" is een direct gevolg van de oorlogssituatie en de beginnende distributiemaatregelen door de bezetter. Benzine werd vrijwel direct gevorderd voor militair gebruik, wat grote gevolgen had voor de civiele voedselvoorziening.
* Locatie: De "Centrale Markt" en de "Wethouder voor de Levensmiddelen" duiden zeer waarschijnlijk op de gemeente Amsterdam. De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat waren essentieel voor de voedseldistributie in de stad. De Wethouder voor de Levensmiddelen had de zware taak om de stad te blijven voeden onder de toenemende druk van de bezetting en rantsoenering.
* Logistiek: Het document toont de vroege bureaucratische zorgen over hoe de logistiek van de voedselketen in stand gehouden kon worden als gemotoriseerd vervoer zou uitvallen (bijvoorbeeld door overschakeling op paard en wagen of handkarren, waarvoor dan een 'arbeidersreserve' nodig zou zijn).