Getypte ambtelijke brief/rapport (waarschijnlijk een doorslag). 30 september 1940. Onbekend (mogelijk een afdelingshoofd van de Centrale Markt of Stadsreiniging, gezien de handgeschreven kanttekening). [Handgeschreven rechtsboven:]
M. Broese
ten. v/ Stadsreinig.

VP/HG.

[Handgeschreven middenboven:]
Verzonden [paraaf]

37/28/22 M.
30 September 1940.

Regeling van aan- en afvoer der Centrale Markt bij benzinegebrek.

den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Ten vervolge op mijn rapport d.d. 21 Mei jl. (No. 37/28/2 M.) heb ik de eer U het navolgende te rapporteeren met betrekking tot den aan- en afvoer van de Centrale Markt in dezen tijd van benzineschaarschte. In voortdurend overleg met de Rijksverkeersinspectie is het mij gelukt gedurende den geheelen afgeloopen zomer voldoende benzine beschikbaar te krijgen voor de bij den handel op de Centrale Markt betrokken bedrijven, zij het dat de hoeveelheid benzine gaandeweg is verminderd. Zoo bedroeg de toewijzing, die voor de maand September aan de bedrijven is verleend slechts 50% van die van Augustus jl. Voor de maand October a.s. is voor winkeliers, behoudens het navolgende, vrijwel geen benzine meer beschikbaar. Alleen aan degenen, die buiten den Ringdijk gevestigd zijn wordt nog eenige benzine verstrekt, terwijl ten behoeve van de overige winkeliers aan mijn dienst een toewijzing van 2000 liters is verleend, welke onder de ongeveer 200 belang-hebbenden moet worden verdeeld, zoodat ieder nog enkele ritten naar de Centrale Markt zal kunnen maken, in afwachting van de andere maatregelen, die hij voor zijn bedrijf zal dienen te treffen. De beroeps-expediteurs der Centrale Markt ontvangen in October nog slechts 40% van de toewijzing van September en de grossiers 1/3 van de bedoelde toewijzing. (Van het aan de grossiers toegewezen quantum is nog de hoeveelheid van 2000 liter voor de winkeliers afgetrokken). Ook de toewijzing voor de tuinders wordt zeer belangrijk verminderd.

Ik heb met vertegenwoordigers van den handel en van de expediteurs een bespreking gevoerd, teneinde na te gaan, welke maatregelen thans genomen dienen te worden. Bij deze bespreking is voorloopig het volgende komen vast te staan:

Aanvoer door tuinders: De Voorzitter van de Gecombineerde Tuinbouworganisaties heeft in Den Haag besprekingen gevoerd, teneinde te trachten alsnog eenige benzine voor de tuinders te verkrijgen. Het resultaat is, dat de zoogenaamde

--- * Context: Het document dateert van de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940 - september 1940). De schaarste aan brandstof begon direct na de inval voelbaar te worden door vorderingen en distributiemaatregelen van de bezetter.
* Kernproblematiek: De distributie van levensmiddelen via de Centrale Markt (waarschijnlijk die van Amsterdam, gezien de referentie naar de "Ringdijk") komt in gevaar door een drastische inkrimping van de benzinetoewijzingen.
* Cijfers: De tekst toont een dramatische daling: september kreeg nog maar 50% van augustus; oktober ziet voor winkeliers binnen de Ringdijk een totale stop, op een kleine noodvoorraad van 2000 liter na (verdeeld over 200 man, dus slechts 10 liter per persoon). Beroepstransporteurs gaan terug naar 40% van het (reeds gehalveerde) september-niveau.
* Bestuurlijke reactie: Er is sprake van intensief overleg tussen gemeentelijke diensten, de Rijksverkeersinspectie en sectororganisaties om de voedselvoorziening gaande te houden ondanks de logistieke verlamming.

--- Dit document is een treffend voorbeeld van de overgang van de normale economie naar een distributie-economie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Centrale Markt in Amsterdam (nu het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was de spil in de voedselvoorziening voor de stad. De genoemde "Ringdijk" duidt op de fysieke grens van de toenmalige stadsuitbreiding; winkeliers buiten die ring waren afhankelijker van gemotoriseerd vervoer omdat zij grotere afstanden moesten overbruggen naar de markt. De verwijzing naar "Den Haag" geeft aan dat de brandstofverdeling een nationale aangelegenheid was geworden onder toezicht van de Rijksinspectie. De genoemde "M. Broese" is waarschijnlijk Martinus Broese van Groenou, een prominent Ambtelijk figuur in die periode.