12 maart 1940. De Directeur (waarschijnlijk van de Centrale Markt Amsterdam). Concept.

No. 37/29/2 M.1940.
Amsterdam, 12 Maart 1940.

Den Heer Directeur van den
Gemeentelijken Dienst van
Haven- en Marktwezen,
Visschershavenweg no. 21.
Den Haag.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 16 Februari jl. (No. 7379) heb ik de eer U te berichten, dat het centraal innemen van emballage op de Centrale Markt alhier dezerzijds nog niet geregeld is. Het bedoelde centrale innemen bestaat sedert enkele jaren ~~slechts~~ voor één groep van grossiers die in een zelfde pakhuiscomplex zijn gevestigd. Het innemen wordt verzorgd door een particulier, die er een bestaan in vindt. ~~Hij kort nl. op het gestorte "statiegeld" een bedrag van cent per kist, voor zijn bemoeiïngen.~~

Aangezien ik een centrale-emballageregeling een groot belang voor de markt acht, worden ook mijnerzijds ~~nadere regelingen ten deze~~ [verdere maatregelen die hiertoe bevorderlijk kunnen zijn] overwogen. Ik zal het ~~mitsdien~~ op prijs stellen te mogen vernemen wat er bij U op dit gebied bestaat en welke de financieele regeling ~~daarvan is.~~ [ten Uwent is.]

De Directeur,
[Handtekening/Paraaf]

[Handgeschreven toelichting onderaan:]

Deze behandelt ongeveer 15 à 20% van de emballage der groente- en fruitgrossiers (exclusief dus de aardappelgrossiers, de tuinders en de veiling). Voor fust minder dan f 0,30, betalen de kopers aan de grossiers, die bij de regeling zijn aangesloten, 1 cent minder als "statiegeld" dan het officiële "statiegeld" bedraagt. De kopers ontvangen, bij inlevering der kisten, het door hen gestorte "statiegeld" (dus 1 cent minder dan het officiële) van den exploitant der centrale-emballageregeling terug en deze krijgt het volle "statiegeld" bij de veilingen, waarvan de kisten afkomstig zijn, uitbetaald. Bedraagt het "statiegeld" f 0,30 of meer, dan ontvangt de koper, bij inlevering van het fust, 1 cent minder van den exploitant, dan aan statiegeld door den koper werd betaald (dus 2 cents minder dan het officiële... [tekst loopt af].

[In de linkerkantlijn:]
Hiermede verdient de exploitant derhalve 2 cents "statiegeld" der veilingen; is op dergelijke voor zijn bemoeiingen. Dit document is een ambtelijk concept waarin de stad Amsterdam informatie inwint bij Den Haag over de organisatie van emballage-inname (het innemen van retourverpakkingen zoals kisten).

De getypte tekst is de formele correspondentie, terwijl de handgeschreven toevoegingen dienen als interne verduidelijking van de bestaande (private) praktijk in Amsterdam. Uit deze aantekeningen blijkt een specifiek verdienmodel: een private exploitant faciliteert de inname voor een groep grossiers. Hij verdient zijn inkomen door een marge te in te houden op het statiegeld. Kopers betalen minder statiegeld dan de officiële waarde, maar krijgen ook minder terug. De exploitant incasseert vervolgens de volledige waarde bij de veilingen.

De correcties in de hoofdtekst wijzen op een zorgvuldige formulering om aan te geven dat Amsterdam nog in de oriënterende fase zit voor een officiële, marktbrede regeling. De brief dateert van vlak voor de Duitse inval in Nederland (mei 1940). De Centrale Markt in Amsterdam (de huidige locatie van het Food Center aan de Jan van Galenstraat) was op dat moment het logistieke hart van de voedseldistributie in de regio.

Emballage was een grote kostenpost en een logistieke uitdaging in de groothandel. Het feit dat de directeuren van de marktdiensten in Amsterdam en Den Haag hierover correspondeerden, duidt op een behoefte aan uniformiteit of het overnemen van 'best practices' tussen de grote steden om de efficiëntie van de markthandel te vergroten en misstanden met statiegeld te voorkomen. Marktwezen