Ambtsbrief / Voorstel (getypt). 1 maart 1940. Amsterdam, 1 Maart 1940.

Voorstel tot het in eigen beheer nemen van het reinigen der Centrale Markt.

Zooals U bekend is, heeft de werkwijze van de Gemeente-Reiniging bij het reinigen van de Centrale Markt nooit mijn volle tevredenheid weggedragen.

De laatste winterperiode heeft mij doen besluiten U voor te stellen deze reiniging in eigen beheer te nemen.

Momenteel is het zoo, dat het reinigingspersoneel op de Centrale Markt geheel werkt volgens de inzichten van den Inspecteur aangewezen voor de 7e Sectie, waaronder de Centrale Markt ressorteert.

Dit brengt mede, dat bedoelde Inspecteur slechts zeer tijdelijk op de Centrale Markt aanwezig kan zijn, waardoor mijns inziens het toezicht niet intensief genoeg is.

Marktwezen kan, bij deze organisatie, niet rechtstreeks werkzaamheden aan het personeel der Reiniging opdragen. Daarvoor is eerst overleg noodig met den betreffenden Inspecteur. Dit geeft in de practijk moeilijkheden vooral bij werkzaamheden, die in het belang van de Centrale Markt terstond moeten worden uitgevoerd. Bij het reinigen der Centrale Markt moet namelijk ook rekening worden gehouden met de belangen van den op de Centrale Markt gevestigden handel, waarvan natuurlijk de Inspecteur niet op de hoogte kan zijn. Bij voorbeeld na een nachtelijken sneeuwwval heeft de handel wenschen ten opzichte van het vrijmaken van bepaalde wegen; of wel er komt een convooi spoorwagens op de Centrale Markt aan en de rails moeten schoongemaakt worden, opdat de wagens niet uit de rails loopen; verstopte putten moeten bij dooiweer of sterken regenval terstond worden doorgestoken, enz. Al deze en dergelijke werkzaamheden moeten dadelijk verricht worden, omdat anders de handel daar nadeelen van ondervindt.

Vóór het begin der markt is geen overleg met den Inspecteur mogelijk en blijven bij de huidige regeling niet zelden noodzakelijke werkzaamheden te langen tijd achterwege. Dit geeft bij herhaling klachten bij het Marktwezen door den handel. Mijns inziens is het dan ook noodzakelijk dat het reinigingspersoneel onder de bevelen komt te staan van Marktwezen.

Ik stel U daarom voor 5 reinigingsmenschen aan te stellen door Marktwezen, die zullen worden belast met het schoonhouden van de Centrale Markt. De Gemeentereiniging blijft dan belast met den afvoer van het marktvuil en is op aanvraag ons behulpzaam met het verwijderen van drijfvuil in onze havens. Het werkrooster van die 5 man wordt zoodanig gemaakt, dat zij te allen tijde ter beschikking van Marktwezen zijn. Het toezicht op de werkzaamheden kan worden gedaan door de Heeren Steenbeek en Joghems, waarvan steeds één tot 5 uur n.m. op de Centrale Markt aanwezig is.

De marktcontrôleur L. de Vries kan tevens belast worden met het geven van technische aanwijzingen (was vroeger voorman bij de Reiniging). * Kernboodschap: De auteur (waarschijnlijk de directeur van Marktwezen) pleit voor het loskoppelen van de schoonmaakwerkzaamheden van de Gemeente-Reiniging. Hij wil dat de dienst Marktwezen zelf vijf man personeel aanstelt om directer en sneller te kunnen inspelen op de dagelijkse behoeften van de markt en de handelaren.
* Problematiek: Er is sprake van bureaucratische frictie. Omdat de schoonmakers onder een inspecteur van de Reinigingsdienst vallen die elders gestationeerd is, kan Marktwezen hen niet direct aansturen. Dit leidt tot vertragingen bij urgente zaken zoals sneeuwruimen, het schoonmaken van tramrails (voor goederenvervoer) en het ontstoppen van afvoeren.
* Voorgestelde Oplossing:
* Aanname van 5 eigen medewerkers door Marktwezen.
* Gemeentereiniging behoudt enkel de ondersteunende taken (afvoer vuil, drijfvuil).
* Toezicht door specifiek genoemde functionarissen (Steenbeek, Joghems en De Vries).
* Toon: Zakelijk, kritisch ten opzichte van de huidige efficiëntie, maar oplossingsgericht. Er wordt nadruk gelegd op de economische belangen van de handelaren op het terrein. * Historische Context: De brief is geschreven in maart 1940, slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland. Het document weerspiegelt de normale gemeentelijke bedrijfsvoering in Amsterdam vlak voor het uitbreken van de oorlog.
* Locatie: Het betreft de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam-West. Dit complex was destijds hypermodern en essentieel voor de voedselvoorziening van de stad.
* Logistiek: De verwijzing naar "convooi spoorwagens" herinnert eraan dat de Markthallen vroeger direct aangesloten waren op het spoorwegnet voor de aanvoer van goederen.
* Taalkunde: Het document is een mooi voorbeeld van het ambtelijk taalgebruik uit die tijd, inclusief de verbuiging van lidwoorden en naamwoorden ("den handel", "der Centrale Markt") en de spelling met dubbele klinkers in open lettergrepen ("zooals", "vroeger", "loop(en)"). Opmerkelijk is de typefout "sneeuwwval" in de tekst.