Typoscript (doorslag op doorslagpapier).
Origineel
Typoscript (doorslag op doorslagpapier). 18 juli 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een gerelateerde gemeentelijke dienst). [Handgeschreven: M. Müller]
HG.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
Raadhuis,
A l h i e r .
37/59/6 M. 2 18 Juli 1940.
Vervanging groote personen-
dienstauto's door kleinere
en goedkoopere wagens.
Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 3 Mei
jl. om advies ontvangen stukken no. 425 L.M. 1940 heb ik de eer
U te berichten, dat thans, in verband met de wijziging van
artikel 5 van het Reglement op de Centrale Markt, weder een
intensieve contrôle op de leurders in de stad wordt gehouden.
Mijnerzijds bestaat derhalve geen bezwaar, dat de
thans voor dit doel beschikbare auto wordt vervangen door
een kleinen wagen (4 persoons stalen carrosserie), zooals is
voorgesteld in het zich onder de stukken bevindende rapport
van den Bedrijfs-economischen Adviseur d.d. 15 April jl. no.
5/259 Fin. '40.
De Directeur, Het document is een ambtelijk advies betreffende de efficiëntie van het wagenpark van de gemeente. De kern van de zaak is de vervanging van een grote dienstauto door een kleiner, goedkoper model (een vierpersoonswagen met stalen carrosserie).
De argumentatie voor deze vervanging is tweeledig:
1. Operationele noodzaak: Door een wijziging in het reglement van de Centrale Markt is er een hernieuwde noodzaak voor intensieve controle op 'leurders' (straatverkopers) in de stad.
2. Economische onderbouwing: De directeur refereert aan een rapport van de Bedrijfs-economisch Adviseur uit april 1940, waaruit blijkt dat deze bezuiniging of schaalverkleining reeds was voorgesteld.
Het taalgebruik is formeel-ambtelijk ("heb ik de eer U te berichten", "Mijnerzijds bestaat derhalve geen bezwaar"). Dit document is gedateerd op 18 juli 1940, slechts twee maanden na de Nederlandse capitulatie aan het begin van de Duitse bezetting. Hoewel de bezetting net is begonnen, lijkt het gemeentelijk apparaat in Amsterdam (gezien de referentie naar het Raadhuis en de Centrale Markt) op dat moment nog grotendeels op de reguliere, vooroorlogse wijze door te functioneren.
De focus op de 'Dienst voor de Levensmiddelen' en de 'Centrale Markt' is historisch significant. Gedurende de oorlogsjaren werd de distributie en controle op voedselvoorziening cruciaal. De controle op 'leurders' was niet alleen een kwestie van marktreglementen, maar werd gaandeweg de oorlog steeds belangrijker in de strijd tegen de zwarte handel. De vervanging van grote auto's door kleinere, goedkopere wagens past in de bredere context van schaarste en zuinigheid die de oorlogsjaren zou gaan kenmerken. De handgeschreven naam "M. Müller" zou kunnen verwijzen naar een betrokken ambtenaar of referent binnen het bureau van de wethouder.