Getypte brief of ambtelijk advies (pagina 2). -2-

tikel 7 lid 1 bedoelde formulier.
In byzondere gevallen te zyner beoordeeling kan de Directeur van het Markt-
wezen, voor een door hem te bepalen tydsduur, geheele of gedeeltelyke ont-
heffing van de in het eerste lid bedoelde voorwaarde verleenen".

Ik neem aan, dat het de bedoeling is het huidige artikel 5 dan als
vierde lid te behouden.
De eerste vraag is of het geoorloofd is aan koopers van artikelen,
welke op de Centrale Markt worden aangevoerd als voorwaarde voor het ver-
krygen van toegang te stellen, dat zy bepaalde goederen alleen op de Centrale
Markt betrekken.
In het boven reeds genoemde artikel 12, b, der Verordening op dem
Dienst van het Marktwezen is aan Burgemeester en Wethouders opgedragen een
Reglement op de Centrale Markt vast te stellen waarin o.m. de voorwaarden
voor het verkrygen van toegang tot het marktterrein worden vastgesteld.
Aangenomen moet worden, dat deze ruim omschreven bevoegdheid haar
grenzen vindt in den aard van de gemeentelyke bemoeiing met de Centrale
Markt.
In de adviezen van myn ambtsvoorganger van 22 September 1938 ~~Max~~
L.M.1937 No.630 en 5 December 1938 is betoogd, dat elke maatregel, waardoor
de rbuikbaarheid der instelling wordt verhoogd of waardoor in het algemeen
de handel tusschen verkoopers en koopers op de Markt wordt vergemakkelykt
en bevorderd, de huishouding der Gemeente betreft en door het Gemeentebestuur
rechtsgeldig kan worden genomen.
In deze formuleering ligt opgesloten, dat zulke maatregelen moeten
samenhangen met het publiekrechtelyk belang, hetwelk de Gemeente met de
stichting en de exploitatie van de Centrale Markt heeft willen dienen.
De onderhavige publiekrechtelyke bemoeiing - gelyk in het genoemde
advies van 5 December 1938 is uiteengezet -strekt tot bevordering van de hy-
giene en van het belang der gemeentenaren, gelegen in goed geregelde voor-
ziening met levensmiddelen van betere kwaliteit en tegen billyker pryzen.
Het is duidelyk dat dit doel allerminst wordt gediend door hen, die
met aardappelen, groenten en/of fruit leurende deze producten buiten de
Centrale Markt houden.
Uit het voorgaande volgt dat de door den Directeur van het Marktwezen
gewenschte voorwaarde als gebaseerd op het daarby betrokken huishoudelyk
belang, op grond waarvan de Centrale Markt werd gesticht, als geoorloofd kan
worden beschouwd, waarby dan echter de gedachte aan den concurrentiestryd
tusschen de leurders en de op de Markt gevestigde handelaren, alsmede het
indirecte finantieele nadeel hetwelk de Gemeente daardoor lydt, op den
achtergrond blyve.
Kan ik my alzoo met de voorgestelde voorwaarde in beginsel vereenigen,
dan ryst de vraag of by de voorgestelde redactie van artikel 5, artikel 35
van het Reglement inderdaad, zooals de Directeur van het Marktwezen in zyn
schryven van 15 April 1940 aanneemt, de sanctie op de voorgestelde voor-
waarde n.l. ontneming van het recht van toegang voor een bepaalden of een
onbepaalden termyn, inhoudt.
Het voorgestelde eerste lid van artikel 5 luidt:
"Als koopers van aardappelen, groente en/of fruit worden, onverminderd het
terzake elders in dit Reglement bepaalde, tot de Centrale Markt alleen toe-
gelaten personen, die de voorwaarde aanvaarden, dat zy de bovengenoemde
producten uitsluitend zullen betrekken op de Centrale Markt".
Het begrip "overtreding" vereischt evenwel een gesteld gebod of verbod.
Een gebod of verbod is echter in de geciteerde redactie van artikel 5 niet
uitgesproken,
Wil derhalve bereikt worden dat de nieuwe bepaling zal vallen onder
de werking van artikel 35 dan zal het aanbeveling verdienen haar als volgt
te redigeeren:
"Personen handelende in aardappelen, groente en/of fruit, die als
koopers tot de Centrale Markt worden toegelaten, zyn verplicht deze producten * Juridische argumentatie: De auteur onderzoekt of de gemeente Amsterdam (gezien de term "Centrale Markt") kopers mag verplichten hun waren uitsluitend op die markt in te kopen. De conclusie is dat dit mag, mits het dient om de hygiëne, kwaliteit en prijsvorming te bevorderen (het "publiekrechtelijk belang"), en niet enkel om concurrentie voor gevestigde handelaren te beperken.
* Legistiek advies: Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen een "voorwaarde voor toelating" en een "gebod". Om strafrechtelijke of tuchtrechtelijke sancties (zoals ontzegging van toegang conform art. 35) te kunnen toepassen, moet de tekst geformuleerd worden als een actieve plicht ("zyn verplicht") in plaats van een passieve voorwaarde voor toelating.
* Opvallende details: In regel 21 staat "rbuikbaarheid" in plaats van "bruikbaarheid". In regel 12 staat "dem" in plaats van "den". In regel 19 is een woord (mogelijk een naam of foutieve verwijzing) handmatig doorgehaald. Dit document stamt uit de periode net voor of tijdens de vroege bezettingsjaren (gezien de datum 15 april 1940). De Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center aan de Jan van Galenstraat) was in die tijd de spil van de voedseldistributie. De overheid probeerde de handel te reguleren en "leurders" (straatverkopers die buiten de officiële kanalen om werkten) te dwingen via de gecontroleerde markt te opereren. Dit diende zowel de volksgezondheid als de gemeentelijke inkomsten uit marktgelden. De brief toont de ambtelijke zorgvuldigheid waarmee de regelgeving werd getoetst aan de gemeentewet en eerdere adviezen uit 1937/1938.