Ambtelijk schrijven / Briefkopie. 2 augustus 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier. [Handgeschreven aantekening bovenaan, mogelijk:] Verzonden [gevolgd door een onleesbare paraaf]

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

37/59/10 M 1 2 Augustus 1940.

      In bylage dezes heb ik de eer U een staat te doen toe-

komen, houdende de namen en adressen van 10 zoogenaamde leur-
ders, die zich, sedert de aanvulling van artikel 5 van het
Reglement op de Centrale Markt (verbod om van andere dan op de
Centrale Markt gevestigde verkoopers aardappelen, groente en
fruit te betrekken) op die markt hebben gevestigd. Van deze
"leurders" bezetten 9 een open plaats buiten de hal voor $f$ 30,-
per kalendermaand en 1 heeft een pakhuisafdeeling gehuurd voor
de periode van 1 Juli 1940 tot en met 30 Juni 1941 voor den
prys van $f$ 600,-.

                                    De Directeur, *   **Onderwerp:** De brief betreft een rapportage over tien specifieke handelaren ("leurders") die zich op de Centrale Markt hebben gevestigd naar aanleiding van een gewijzigd reglement.

• Regelgeving: Er wordt verwezen naar een aanvulling op Artikel 5 van het Reglement op de Centrale Markt. Deze wijziging stelde een verbod in op het betrekken van aardappelen, groente en fruit van partijen die niet op de Centrale Markt gevestigd waren. Dit wijst op een centralisatie van de voedseldistributie.
• Financieel: De brief specificeert de huurinkomsten:
  • Negen handelaren huren een staanplaats buiten voor 30 gulden per maand.
  • Eén handelaar huurt een pakhuisafdeling voor 600 gulden per jaar.
• Terminologie: Het woord "leurders" staat tussen aanhalingstekens, wat suggereert dat dit een specifieke administratieve categorie handelaren betrof die wellicht voorheen op een andere manier (mobieler) opereerden. Er wordt gebruikgemaakt van archaïsche spelling zoals bylage, zoogenaamde, verkoopers en prys. Dit document is gedateerd op 2 augustus 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940). De context van de "Wethouder voor de Levensmiddelen" is in deze periode cruciaal. Vanwege de oorlogssituatie begon de voedselvoorziening onder grote druk te staan en werd de distributie strikt gereguleerd via centrale punten zoals de Centrale Markthallen (waarschijnlijk in Amsterdam, gezien de term "Alhier" en de omvang van de genoemde organisatie).

De maatregel in Artikel 5 om handelaren te dwingen enkel via de Centrale Markt in te kopen, was een methode voor de overheid (en de bezetter) om betere controle uit te oefenen op de voedselketen, prijsvorming en eventuele distributie van rantsoenen. Het document illustreert de bureaucratische afhandeling van de overgang van informele straathandel ("leurders") naar gereguleerde markthandel in het eerste oorlogsjaar.