Zakelijke brief (getypt doorslagvel, pagina 2). 15 juni 1940 (15/6 '40). „SOLBANDERA” N.V. (Valencia Sinaasappelen Import Maatschappij N.V.), Rotterdam. „SOLBANDERA” N.V.
ROTTERDAM
--
Directie Marktwezen, Amsterdam. 15/6 '40 PAG. 2

In een "Onder Onsje" werd een prijs van fl. 7.50 per kist
vastgesteld voor citroenen, die op dat tijdstip het dubbele waard waren,
tegen welken prijs de kisten onder Amsterdamsche grossiers zouden zijn
verdeeld en aangezien de Heeren vonden, dat er ook nog onkosten gemaakt
waren, moest er op de schamele opbrengst van 400 X 7.50 fl. = fl. 3.000,00
nog 7% voor commissie etc. in mindering gebracht worden, zoodat er een
bedrag van netto fl. 2.790.- aan de N.S. werd of zal worden afgedragen.
Voorwaar een fraai resultaat!!!!!

Mogen wij U er even op wijzen, dat de Douane-Agent der N.S.
ons mededeelde, dat het voorschrift was de citroenen in veiling te brengen?
en dat er gisteren in Rotterdam nog oude Italiaansche Citroenen, die reeds
zeven weken in pakhuizen lagen opgeslagen, voor Fl. 22.- per kist werden
verhandeld?

Gaarne vernemen wij nu per omgaande van U, met welk bedrag
U ons denkt tegemoet te komen resp. in hoeverre U ons denkt schadeloos te
stellen.

In afwachting, teekenen wij inmiddels

Hoogachtend,
„SOLBANDERA”
VALENCIA SINAASAPPELEN
IMPORT MAATSCHAPPIJ N.V.
[Handtekening: M. Lubanis(?)]

/ * Kern van het geschil: De firma Solbandera beklaagt zich over de geforceerde verkoop van 400 kisten citroenen. Deze zijn voor een vaste prijs van fl. 7,50 per kist verkocht aan Amsterdamse grossiers, terwijl de marktwaarde volgens de afzender minstens het dubbele was.
* Financiële schade: Van de bruto opbrengst van fl. 3.000,- is ook nog 7% commissie ingehouden, waardoor er slechts fl. 2.790,- resteert voor de N.S. (waarschijnlijk als transporteur/beheerder). De afzender wijst erop dat oude citroenen in Rotterdam zelfs fl. 22,- per kist opbrachten.
* Procedurefout: De schrijver claimt dat volgens de Douane-Agent van de N.S. de goederen eigenlijk geveild hadden moeten worden, wat waarschijnlijk tot een hogere opbrengst had geleid.
* Toon: De brief is formeel maar scherp en sarcastisch ("schamele opbrengst", "Voorwaar een fraai resultaat!!!!!"). Er wordt expliciet om een financiële tegemoetkoming of schadeloosstelling gevraagd. Deze brief is gedateerd op 15 juni 1940, precies één maand na de Nederlandse capitulatie aan nazi-Duitsland. In deze beginperiode van de bezetting was er veel onduidelijkheid over de distributie van goederen en prijsvorming. De "Directie Marktwezen" in Amsterdam hield toezicht op de handel in levensmiddelen. Het document illustreert de frictie tussen private importeurs en de overheid/semi-overheid (zoals de N.S. en Marktwezen) die probeerden de prijzen te reguleren of goederen te distribueren in een tijd van toenemende schaarste. Het gebruik van de term "Onder Onsje" suggereert bovendien onvrede over informele, mogelijk onreglementaire afspraken tussen ambtenaren en grossiers buiten de officiële kanalen (zoals de veiling) om. M. Lubanis Marktwezen