Officieel rapport van een marktopzichter Nº 37/95/1 M. 1940 26/6

R A P P O R T.

[Handgeschreven rechtsboven:]
Gub
2-7-40 [onleesbare paraaf]

Op Dinsdag 25 Juni 1940 te ongeveer 4.30 uur n.m. heb ik, ondergeteekende my begeven naar het filiaal van de firma A.A.Eype, kleinhandelaar met aardappelen,groenten en fruit,gevestigd Hugo de Grootplein alhier,waar aardappelen zouden worden afgeleverd,welke niet op de Centrale Markt zouden zyn gekocht.Hoewel ik rapporteur op dat oogenblik het afleveren zelf niet meer heb kunnen waarnemen,trof ik in genoemden winkel 20 kisten muizen en 20 kisten drielingen aan,welke daar juist waren afgeleverd en welke kisten een inhoud hebben van ongeveer 25 K.G.De broer en knecht van den eigenaar,genaamd W.A.M.Eype, oud 39 jaar,wonende Vespuccistraat 99 huis,die het filiaal Hugo de Grootplein beheert,deelde mede de aardappelen te ongeveer 4.15 uur n.m. in ontvangst genomen te hebben van de firma C.Kuyper Wzn.,waar zyn broer A.A.Eype de bestelling geplaatst zou hebben.Van de handelstransactie zelf verklaarde hy niets af te weten,daar hy zich hiermede niet bezeghoudt.Hy verwees hiervoor dan ook naar zyh broer en eigenaar van het filiaal.Telefonisch heb ik my vervolgens in verbinding gesteld met voornoemden A.A.Eype,oud 41 jaar,winkelier met aardappelen, groenten en fruit,wonende Planciusstraat 53 te Amsterdam(C).Hy verklaarde:"Ik heb op 24 Juni 1940 telefonisch verzocht aan C.Kuyper Wzn.,groothandelaar met aardappelen,wonende te Noord-Scharwoude, my te leveren 20 kisten drielingen en 20 kisten muizen.Deze bestelling werd eenige oogenblikken terug door dezen handelaar afgeleverd aan myn filiaal Hugo de Grootplein.Hoewel ik Kuyper nimmer op de Centrale Markt heb aangetroffen,meende ik dat hy op deze markt een plaats in huur heeft.Hy heeft my reeds meerdere keeren op deze wyze aardappelen bezorgd."

Den Heer Bedryfschef
v/h Marktwezen.
[handtekening/paraaf]

Amsterdam,26 Juni 1940.
[handtekening C. Boer]
Marktopzichter.

--- * Inhoud: Het rapport beschrijft een controle op de handel in aardappelen buiten de Centrale Markt om. De marktopzichter stelt vast dat er 40 kisten aardappelen (soorten 'muizen' en 'drielingen') direct zijn geleverd door een handelaar uit Noord-Scharwoude aan een filiaal aan het Hugo de Grootplein.
* Kern van de overtreding: De eigenaar, A.A. Eype, wordt ondervraagd over het omzeilen van de officiële marktkanalen. Hij claimt te goeder trouw te zijn, in de veronderstelling dat de leverancier een officiële plek op de Centrale Markt had.
* Terminologie: 'Muizen' en 'drielingen' verwijzen naar specifieke sorteringen/typen aardappelen. De spelling is conform de toenmalige standaard (bijv. 'my', 'zyn', 'bedryf').

--- * Tijdsgeest: Het rapport is gedateerd juni 1940, slechts enkele weken na de Nederlandse capitulatie. De distributie van voedsel werd in deze periode strikt gereguleerd om schaarste en zwarte handel te voorkomen.
* Instelling: Het 'Marktwezen' was de gemeentelijke instantie in Amsterdam die toezicht hield op de handel op markten. Het verplicht stellen van handel via de Centrale Markt was een middel om controle te houden op prijzen en kwaliteit.
* Historisch belang: Dit document biedt inzicht in de dagelijkse economische controle en de handhaving van handelsregels aan het begin van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Het toont hoe de bureaucratie bleef functioneren onder de nieuwe bezettingsomstandigheden. A.A. Eype C. Boer C. Kuyper W.A.M. Eype Marktwezen