Archiefdocument
Origineel
Vrijdag 21 juni 1940 8 — Vrijdag 21 Juni 1940 — DE TELEGRAAF — Avondblad — Derde Blad.
GEESTELIJK LEVEN.
Dr. J. H. Gunning
REDACTEUR VAN „PNIËL”.
Zijn levensarbeid was er op gericht een wegwijzer voor velen naar de „Una Sancta” te zijn.
DR. Gunning, wiens overlijden wij op pagina 1 vermeldden, heeft door zijn breede oecumenische gezindheid en door zijn innemende persoonlijkheid in alle kerken en gezindten in ons land vele vrienden verworven. Zijn wekelijksche bijdragen in „Pniël” schonken talloozen een ruimeren velsiteun en verdiept inzicht. Hij was een man van groote hoogte en breedte. Al zijn uitingen in de talrijke geschriften, die van zijn hand zijn verschenen, wilde hij aangemerkt zien als straalbreking van de ééne centrale boodschap: het heil en de levensvernieuwende kracht van Christus; en het ideaal, waarvoor hij indrukschelijk gewerkt heeft, is de Una Sancta, een kerk van Johannes’schen stempel, die allen vereenigt, die door de kracht van het nieuwe leven zich aan elkaar verbonden weten.
[...] [Transcriptie vervolgt met de rest van de biografie van Dr. Gunning]
RADIOPROGRAMMA
Zaterdag 22 Juni.
JAARSVELD, 414.4 M. — A.V.R.O. 8.45—10.00 V.P.R.O. 8.00 Berichten A.N.P. 8.10 Gramofoonmuziek. 10.00 Programma-overzicht. 10.20 Omroeporkest (11.00—11.20 Modepraatje). 12.00 Gramofoonmuziek. 12.15 Orgelspel. 12.45 Berichten A.N.P. gramofoonmuziek. 1.00 A.V.R.O.-vocaal-ensemble. 1.30 Lunchorkest. 1.45 Gramofoonmuziek. 2.00 Cyclus „Vrouwenarbeid in Nederland”. 2.20 Gramofoonmuziek. 2.40 Gevarieerd programma (opn.). 3.30 Officieele berichten van de Duitsche overmacht. 3.45 Kwartet. 4.30 A.V.R.O.-dansorkest. 5.00 A.V.R.O.-accordeonduo (opn.). 5.15 Sportpraatje. 5.45 Platen. 6.45 Gramofoonmuziek. 7.30 Officieele mededeelingen. 7.45 Berichten van de Duitsche overmacht. 8.15 A.V.R.O.-Tango-orkest en koor. 10.30—12.00 Platen.
In twintig dagen werden er 26 personen.
Enkele cijfers over Mei.
DAAR radio, noch dagbladen of correspondenten den Nederlandschen Bond tot het Redden van Drenkelingen inlichtingen verschaften over verdrinkings- en reddingsgevallen in Nederland over het tijdvak van 10 tot 30 Mei (in verband met de strijdige tijden, die we doormaakten), kan de bond slechts inlichtingen verschaffen over het overige deel van Mei.
Behoudens deze tien dagen verdronken in ons land, mede ten gevolge van de verduistering van 28 April tot 28 Mei, 26 personen: gers en vier meisjes beneden 16 jaar, dertien mannen en drie vrouwen, in totaal 26 dooden. Onder dit getal van 26 waren twee jongens en vier honden gevallen om een vlot.
NOORDZEE-VISSCHERIJ WAS VEEL BETEKENIS
Een verlangend uitzien naar hervatting.
EERSTE BEGIN ZEER VEEL BELOVEN.
NA een rustperiode van ongeveer vijf weken is thans weer voor het eerst Noordzeevisch aangevoerd. Sinds enkele dagen mogen de kustvisschers hun bedrijf buiten de wateren weer uitoefenen. Eén van de botters doet dienst als patrouillevaartuig onder Duitsche contrôle.
Het is begrijpelijk dat althans op zeer kleine schaal weer een aanvang gemaakt is met de visscherij buitengaats. Er bestond veel belangstelling voor de aangebrachte versche garnaal, alhoewel de vangst in den aanvang nog zeer klein was. Ten gevolge van de mooie prijsjes, die bedongen worden, maken de scheepjes een loonende reis.
Levenswijsheid aan den Waterkant
een welgemeende raad van Veenendaal
vliegende hengelaar — hengelende vlieger
Wacht op baars met kleine vischjes
MET de étoile du Sud... het puffende treintje dat een zéér geslaagde verbinding onderhoudt tusschen Haarlemmer-meerstation en Nieuwersluis en waarvoor burgemeesters hebben moeten vechten om het te behouden — met dát voorhistorische speelgoed zijn wij langs de plassen-strijd constanteert, vermis men met een bruin kaartje toch lekker in het groene pluche mag kruipen, komen de elite-visschers ons klein Venetië-binnen.
FEUILLETON.
HET GOUD VAN MAC COY
DOOR ROBERT O. CASE
27
„Jij doet zooals ik zeg,” siste Prayne tusschen de tanden. „Blijf op je hoede. Ze kunnen overal vandaan komen. Steve wist, dat het onvermijdelijk was. Ik zal beneden niet achter Steve gaan kijken, maar ik zal de rest daar overnemen.”
„Best, best,” viel Steve in. „Maak wacht tot ik mijn hand opsteek. Pete moet Charley nog uitleggen, wat er gaat gebeuren.” * Toon: De krant hanteert een zakelijke, informatieve toon in de nieuwsartikelen, terwijl de rubriek "Levenswijsheid aan den Waterkant" een meer verhalend en licht filosofisch karakter heeft. Het feuilleton is typisch avontuurlijk proza.
* Structuur: De pagina is strak ingedeeld in kolommen. Er is een duidelijke scheiding tussen 'serieuze' berichtgeving (religie, visserij, binnenland) en ontspanning (radio, feuilleton, hengelsport).
* Taalgebruik: Archaïsch Nederlands (voor de spelling-Maerlant/de Vries en Te Winkel), met woorden als "vandaag", "visscherij", "mensch", en "vloeibaar".
* Onderliggende spanning: Hoewel de artikelen op het eerste gezicht alledaags lijken, sijpelt de oorlogstijd door. De vermelding van "Duitsche overmacht" in de radiogids en "Duitsche contrôle" bij de visserij getuigt van de nieuwe realiteit van de bezetting. Ook het artikel over de verdrinkingsdoden in mei hint naar de "strijdige tijden" (de invasie). Deze pagina uit De Telegraaf van 21 juni 1940 weerspiegelt de Nederlandse samenleving slechts vijf weken na de capitulatie. De krant mocht blijven verschijnen onder strikte Duitse censuur.
De herdenking van Dr. J.H. Gunning (een vooraanstaand ethisch-theoloog en hervormd predikant die op 16 juni 1940 overleed) toont de voortzetting van het kerkelijk leven. De visserij-informatie is cruciaal voor de voedselvoorziening in oorlogstijd. De rubriek over de Burgerlijke Stand en de Commissie voor Polderwateren wijst op de continuïteit van het burgerlijk bestuur onder de nieuwe machthebbers. De radio-overzichten uit die tijd zijn historisch interessant omdat ze de overgang laten zien naar een door de bezetter gecontroleerd omroepbestel. Het feuilleton "Het goud van Mac Coy" bood de lezer de noodzakelijke afleiding van de sombere oorlogsrealiteit. H. Gunning J.H. Gunning