Handgeschreven instructie en concept-antwoord (brief/briefkaart). 19 juli 1900 (gebaseerd op de aantekening in de kantlijn). [Bovenzijde - instructie in potlood/lichte inkt]

Mr de Boer
Wilt u deze briefkaart
doen beantwoorden -
Elken dag kan de Haan
wel zenden. Maandags is
geen markt. De visch per
spoor franco station restant
Gem. Vischmarkt De Ruyterkade
Amsterdam. De visch wordt
des nachts 5 ½ uur van de
trein gehaald. De afslag
bedraagt 5% plus 1% voor
consignatie. Ledige kisten
worden teruggezonden.
[Handtekening/Paraaf: M v d Stam]

[Onderzijde - concept antwoord in donkere inkt]

19/7 1900 [In rode inkt:] 46A/30/2
Den Heer J. de Haan
Vischhandel
Grouw - Friesland

Naar aanleiding van Uw briefkaart
d.d. 18 dezer, deel ik U mede, dat ik alle
werkdagen, uitgezonderd des Maandags,
zal [doorgehaald: kunt] zenden, per spoor franco,
station-restant, Gemeentelijke Visch-
markt, De Ruyterkade Amster-
dam. De visch wordt dagelijks om
5.30 uur V.M. van het station gehaald.
De afslagkosten bedragen 5% plus 1%
voor consignatie. Ledige kisten
worden teruggezonden.
J.D. * Inhoud: Het document betreft de zakelijke afspraken voor het verzenden van vis van Grouw naar de Amsterdamse vismarkt. Er worden specifieke instructies gegeven over de verzendwijze ("per spoor franco"), de locatie ("station restant, Gemeentelijke Vischmarkt"), de ophaaltijd (05:30 uur 's ochtends) en de financiële condities (5% afslagkosten en 1% consignatiecommissie).
* Structuur: Het blad is verdeeld in twee delen. Het bovenste deel is een informele instructie van een leidinggevende aan een medewerker (Mr. de Boer). Het onderste deel is de formele uitwerking van deze instructie, bedoeld als antwoord aan de vishandelaar J. de Haan in Friesland.
* Schrift: Een duidelijk leesbaar, zakelijk handschrift uit het begin van de 20e eeuw. De rode inkt ("46A/30/2") wijst op een archiveringssysteem.
* Taalgebruik: Typisch zakelijk Nederlands van rond 1900, met gebruik van de 'ch' in "visch" en de genitiefvorm "des Maandags". Rond 1900 was de spoorwegen het primaire middel voor het transport van verse levensmiddelen over grotere afstanden. De Gemeentelijke Vischmarkt aan de De Ruyterkade in Amsterdam (gelegen achter het Centraal Station) was een cruciaal knooppunt voor de visdistributie.

Vishandelaren uit de provincie, zoals J. de Haan uit het Friese Grouw, stuurden hun waar in "consignatie". Dit betekende dat de marktmeester of een tussenpersoon in Amsterdam de vis voor hen verkocht op de afslag, waarna de opbrengst minus de kosten (hier 6% in totaal) werd geretourneerd. De vroege ophaaltijd van 05:30 uur was essentieel om de vis vers aan te bieden op de ochtendmarkt. De term "franco station restant" hield in dat de verzender de vrachtkosten tot aan het station betaalde, waar de ontvanger de goederen vervolgens zelf ophaalde. J. de Haan