Ambtelijke correspondentie (doorslag van een uitgaande brief). 4 november 1940 (met handgeschreven aantekening: "Verzonden 5/11"). De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, gezien de adressering aan de Wethouder). Bovenaan staat de handgeschreven naam "M. Müller". Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier. [Handgeschreven rechtsboven:] M. Müller

VP/HG.

[Handgeschreven diagonaal:] Verzonden 5/11

46A/48/2 M.
1
4 November 1940.

Verzoek van E.v.Meekeren om
consumptieprijzen te mogen
verhoogen.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

    Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 30

October jl. om advies ontvangen stuk no.291 L.M.1940 heb ik
de eer U te berichten, dat dezerzijds tegen inwilliging van
het op dit stuk gestelde verzoek geen bezwaar bestaat. Echter
wijs ik er voor de goede orde op, dat prijsverhooging alleen
is toegestaan, wanneer daartoe van rijkswege toestemming is
verleend. Ik geef U mitsdien beleefd in overweging, alvorens
een desbetreffend besluit van Burgemeester en Wethouders te
doen nemen, bij de afdeeling Middenstand van het Departement
van Handel, Nijverheid en Scheepvaart te 's-Gravenhage te
doen onderzoeken, of deze prijsverhooging wordt goedgekeurd.

                                        De Directeur, In deze brief reageert een directeur (waarschijnlijk van een gemeentelijke distributiedienst of economische zaken) op een adviesaanvraag van de Wethouder voor de Levensmiddelen. Het onderwerp is een verzoek van een zekere E.v.Meekeren om de consumptieprijzen te mogen verhogen.

De directeur geeft aan dat hij persoonlijk/lokaal geen bezwaar heeft tegen de verhoging, maar hij waarschuwt de wethouder voor de strikte regels die gelden tijdens de bezetting. Hij benadrukt dat lokale overheden (Burgemeester en Wethouders) niet zelfstandig over prijsverhogingen mogen beslissen; er is toestemming nodig van de nationale overheid ("van rijkswege"). Hij adviseert de zaak eerst voor te leggen aan het Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart in Den Haag. De datum, 4 november 1940, plaatst dit document in de eerste maanden van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Om inflatie, schaarste en zwarte handel tegen te gaan, voerde de bezetter (en de Nederlandse ambtelijke top die onder hen werkte) een strikt prijsbeleid en distributiestelsel in.

Het "Prijsstopbesluit" van 1940 verbood ondernemers om prijzen te verhogen zonder uitdrukkelijke toestemming. Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische processen in die tijd: zelfs een waarschijnlijk kleine prijsverhoging van een lokale ondernemer (E.v.Meekeren) moest een lang traject afleggen, van lokaal advies tot aan een departement in Den Haag, voordat er een besluit genomen kon worden. Het toont de centrale controle over de economie aan het begin van de oorlog.