Getypt afschrift van een ambtelijke brief/rapport. 29 februari 1940. No. 47/1/1 M.1940 AFSCHRIFT.

No. I/11 L.M.R.1940. GEMEENTE AMSTERDAM.
Afd. L.M.R.
No. VIII/5 -1940- Amsterdam, 29 Februari 1940.

In haar vergadering van 8 Februari jl. heeft onze Commissie haar aandacht besteed aan de moeilijkheden, welke door den oorlogstoestand zijn ontstaan voor de vischvoorziening van Amsterdam en in 't bijzonder aan de gevolgen, welke daaruit voortvloeien voor den Amsterdamschen vischhandel.

De aanvoer van visch aan de IJmuider markt, op welke markt de Amsterdamsche handel grootendeels is aangewezen, is zeer gering daar onder de huidige omstandigheden slechts zeer weinig IJmuider schepen in de vaart zijn. Dit brengt mede, dat de Amsterdamsche winkeliers, marktkooplieden, standplaatshouders en venters hun bedrijf niet of in slechts weinig beteekenende mate kunnen uitoefenen en velen gedwongen zijn, of binnenkort zullen zijn, hun bedrijf te staken.

In 't bijzonder zullen daarvan de winkeliers groot nadeel ondervinden, omdat zij meer zullen verliezen dan alleen hun verdiensten daar ook hun winkels opgeheven zullen moeten worden. Dit brengt tevens mede, dat een belangrijk deel van het distributieapparaat verloren zal gaan en – in verband met de inrichtingskosten – niet terstond weer in tact zal zijn, als de vischaanvoeren weer normaal zullen worden.

Het is onze Commissie bekend, dat de Regeering bijzondere maatregelen heeft genomen om het door den oorlogstoestand ontstane tekort aan visch in Nederland te doen aanvullen. Zij doet dit door de Nederlandsche visscherij financieel te steunen en heeft daarmede bereikt, dat ten minste nog een, zij het gering, aantal schepen in de vaart is. Dit middel geeft echter nog zeer onvoldoende resultaten. Daarnaast heeft de Regeering toestemming verleend tot aanmerkelijk grootere aan- en invoeren van visch uit het buitenland en wel in die mate, dat in de laatste vier maanden van 1939 de aanvoer dien van het jaar 1938 met 400% overtrof. Echter waakt de Regeering er ~~voor~~ tevens voor, dat de aanvoeren uit het buitenland de prijzen van de door de Nederlandsche vloot aangevoerde visch niet te zeer nadeelig beïnvloeden.

De grootere aan- en invoeren uit het buitenland zouden ook van gunstigen invloed zijn op de vischvoorziening van Amsterdam, ware het niet, dat de extra consenten slechts worden gegeven aan hen, die op grond van oude rechten reeds in het bezit van consenten waren. Hierdoor komen deze grootere aan- en invoeren Amsterdam, ook in verhouding, niet ten goede.

Wel * Taalgebruik: Het document hanteert de toen geldende spelling (zoals visch, Amsterdamschen, regeering). De toon is formeel en ambtelijk.
* Kernproblematiek: De brief beschrijft een economische crisis in de Amsterdamse vissector kort voor de Duitse inval in Nederland. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, had de "oorlogstoestand" op zee (mijnen, dreiging van de marine van oorlogvoerende landen) een verlammend effect op de visserijvloot van IJmuiden.
* Distributieketen: De commissie maakt zich ernstige zorgen over het "distributieapparaat". Als winkeliers failliet gaan, kan de keten niet eenvoudig hersteld worden zodra de visaanvoer weer normaliseert, vanwege de hoge kosten voor herinrichting.
* Overheidsingrijpen: De Nederlandse regering probeerde de sector te redden met subsidies voor de eigen vloot en door grootschalige import toe te staan (een stijging van 400%).
* Bureaucratische knelpunten: Er is kritiek op het systeem van "consenten" (vergunningen). Omdat deze gebaseerd zijn op historische rechten, profiteren Amsterdamse handelaren niet naar evenredigheid van de toegenomen import. Dit document stamt uit de periode van de Mobilisatie/Schemeroorlog (1939-1940). Hoewel Nederland pas op 10 mei 1940 werd binnengevallen, was de economische impact van de Tweede Wereldoorlog al direct vanaf september 1939 voelbaar. De Noordzee was een oorlogsgebied, wat de visserij extreem gevaarlijk maakte.

De "Commissie" waarnaar verwezen wordt, fungeerde waarschijnlijk als adviesorgaan voor het gemeentebestuur van Amsterdam om de voedselvoorziening en de lokale economie in goede banen te leiden tijdens deze onzekere tijden. Het document illustreert hoe de overheid worstelde met het dilemma tussen het beschermen van de eigen producenten (vissers) door prijsregulering, en het waarborgen van de voedselvoorziening voor de bevolking in de steden via import. Het woord "Wel" onderaan de pagina duidt erop dat de tekst op een volgende pagina doorliep.