Getypte ambtelijke correspondentie (doorslag/kopie). 31 januari 1940. Onbekend (waarschijnlijk de directeur van de Centrale Markt of een hiërarchisch gelijke ambtenaar). [Handgeschreven rechtsboven]: ten. M. Sisema

[Getypt links]: 48/2/5 M

[Getypt rechts]: 31 Januari 1940.

[Onderwerp, links]:
Proefneming met bevroren
fruit op fust door N.V.
v/h Gebroeders Pel.

[Adresblok, rechts]:
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

[Body]:
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat zich tot
my heeft gewend de directie der N.V.v/h Gebroeders Pel te
Leiden, die aldaar een bekende fabriek van suikerwerken, ge-
confyte vruchten enz. exploiteert. Deze onderneming heeft in
haar dienst een landbouwkundigen ingenieur, die in Amerika
studie heeft gemaakt van het bereiden van bevroren vruchten
en groenten in houten vaten en in kleinere verpakkingen; een
procédé, dat tot nu toe nergens hier te lande wordt gevolgd,
terwyl het in Amerika den laatsten tyd steeds uitgebreider
toepassing vindt.

Uit de gevoerde besprekingen is voortgekomen, dat
de voornoemde N.V. de voor invoering van het vorenbedoelde
procédé vereischte proeven wenscht te doen in het koelhuis op
de Centrale Markt, waar zy het fruit in fust, tegen betaling
van een normaal opslag-tarief wil bewaren. Zy heeft voor haar
proeven echter af en toe behoefte aan een kleine ruimte (van
10 à 20 m2), waar het fruit, alvorens het op te slaan in
de koelruimte, in fust kan worden verpakt. Deze ruimte is
aanwezig in de (buiten bedryf staande) ysfabriek van het
koelhuis.

Indien de onderhavige proeven slagen, dan is de
N.V.v/h Gebroeders Pel voornemens een afzonderlyke fabriek
van vruchtenconserven op te richten, omdat haar bedryf in
Leiden geen voldoende ruimte heeft. Daarby wordt overwogen
om het nieuwe bedryf te Amsterdam - en wel op de Centrale [tekst breekt hier af] * Kernboodschap: De brief is een formeel verzoek aan de Wethouder voor Levensmiddelen om toestemming te verlenen voor een innovatief experiment. De firma Gebroeders Pel uit Leiden wil een nieuwe Amerikaanse methode voor het invriezen van groenten en fruit uittesten in de faciliteiten van de Amsterdamse Centrale Markt.
* Technische innovatie: Er wordt gesproken over het invriezen in "houten vaten" (fust), een methode die destijds in Nederland nog niet werd toegepast. Dit markeert een vroege fase in de ontwikkeling van de diepvriesindustrie in Nederland.
* Logistiek: De firma vraagt specifiek om het gebruik van een ongebruikte ruimte in de ijsfabriek van het koelhuis voor het inpakken van het product, naast de reguliere betaalde koelopslag.
* Economisch belang: Het document hint op een mogelijke vestiging van een nieuwe fabriek in Amsterdam, wat werkgelegenheid en economische activiteit naar de stad zou brengen.
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke stijl met de kenmerkende "i/y" wisseling (my, zy, ysfabriek) en de archaïsche beleefdheidsvorm ("Hiermede heb ik de eer U te berichten"). * Tijdsgeest: Januari 1940 is een precaire periode; Nederland is nog neutraal, maar de Tweede Wereldoorlog is in de omringende landen al in volle gang. Voedselconservering en de rol van de Wethouder voor de Levensmiddelen waren op dat moment strategisch van groot belang.
* Locatie: De Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was destijds een hypermodern logistiek knooppunt met eigen koelfaciliteiten.
* Bedrijfshistorie: Gebroeders Pel was een gerenommeerde naam in de Leidse suikerwarenindustrie. Dit document toont hun ambitie om te moderniseren door internationale (Amerikaanse) kennis te importeren.
* Industrialisatie: De overstap van suikerwerken (traditionele conservering) naar invriezen (moderne conservering) illustreert de industriële transitie van die tijd.