Getypt verslag of beleidsnota (pagina 4). - 4 -

staafijs fabrikanten een vermindering van afzet. De bezwaren van de fabrikanten, waaronder het abattoir zouden intusschen nog grooter worden indien de ijsfabriek Centrale Markt ook nog het voor de karren benoodigde staafijs zou gaan fabriceeren).

Verder zouden de inkomsten bestaan uit huren voor de bereidplaatsen waarin verdisconteerd zou moeten worden het gebruik der outillage (om practische redenen zou het gewenscht zijn ook de afname van koude in een rond bedrag in de huren te verdisconteeren).

Het is wegens gebrek aan gegevens ten eenenmale onmogelijk om de kosten aan te geven welke het bedrijf der Centrale Markt zal moeten maken. Dit hangt o.m. en wel in niet geringe mate af van de vraag hoe lang het ijsbereiden in het klein nog zal kunnen worden uitgeoefend. Het is niet denkbeeldig, dat zich te eenigertijd omstandigheden zouden voordoen die zouden maken, dat het bedrijf van het bereiden in het klein van consumptieijs zou worden verboden. Een andere vraag is of niet te eenigertijd het kleinbedrijf door het grootbedrijf zal worden overvleugeld, zoodat in de plaats van de venters-zelfbereiders, de venters in dienst der groote bedrijven zullen komen.

Hierin schuilen groote risico's die maken, dat een eventueel te bouwen inrichting op korten termijn zou moeten worden afgeschreven.

Bij deze zaak doen zich zoodanige risico's voor, welke door geen enkel onderzoek en geen enkele berekening zijn te achterhalen, dat, nu niet de mogelijkheid bestaat om met betrekkelijk geringe kosten en gebruik makend van reeds aanwezige ruimten, ijsbereidplaatsen c.a. te maken, de stichting van dergelijke bereidplaatsen op de Centrale Markt, (indien al door voldoend lage huren de inrichting voorshands geheel in gebruik zou kunnen komen) zal gaan ten koste van vrij groote financieele offers van de zijde der Gemeente.

________ * Inhoud: Het document bespreekt de onzekerheden rondom de vestiging van faciliteiten voor ijsbereiding op de Centrale Markt. Er wordt gewezen op de concurrentie met bestaande staafijsfabrikanten (zoals het abattoir) en de verschuiving in de markt van zelfstandige ijsventers naar grote industriële bedrijven.
* Economische aspecten: De schrijver waarschuwt voor de financiële risico's voor de gemeente. Er is vrees dat de investering snel moet worden afgeschreven als de kleinschalige ijsbereiding verboden wordt of verdwijnt door marktconcentratie. De huren zouden inclusief het gebruik van machines ('outillage') en koeling ('afname van koude') berekend moeten worden.
* Terminologie: Termen als "staafijs", "outillage", "verdisconteeren" en "venters-zelfbereiders" zijn typerend voor de vroege tot midden 20e-eeuwse ambtelijke en bedrijfseconomische taal. Dit document heeft waarschijnlijk betrekking op de Amsterdamse Centrale Markt (geopend in 1934). In deze periode vond een belangrijke transitie plaats in de voedselvoorziening: van kleinschalige, ambachtelijke productie naar grootschalige industrie. Ijs was essentieel voor de koeling van producten in een tijd dat elektrische koelkasten nog niet gemeengoed waren. De tekst weerspiegelt de spanning tussen het ondersteunen van de lokale middenstand (de zelfstandige ijsbereiders/venters) en de onvermijdelijke opkomst van grotere fabrieken, waarbij de gemeente Amsterdam de financiële risico's van haar marktbeleid probeerde in te schatten.