Getypte pagina (doorslag), onderdeel van een ambtelijk rapport of voorstel. -2-

het koelhuis naast de condensor- en verdamperruimte een reserve-
ruimte van ca. 120 m2 aanwezig, waar thans materiaal is opgeslagen.
Deze ruimte zal niet steeds vrij te houden zijn van ammoniakdampen;
zo is slechts met belangrijke kosten geschikt te maken als werkruimte;
er zouden hoogstens 10 bereidplaatsen te vestigen zijn; ze is slechts
toegankelijk via machinekamer en condensor-verdamperruimte van het
koelhuis. Om deze redenen reeds komt deze ruimte niet in aanmerking.

Vestiging van een ijsbereidplaats aan de Centrale Markt maakt het
bouwen van een speciale inrichting noodzakelijk.
Hoeveel ijsbereiders zich hier zullen willen vestigen is voorals-
hands moeilijk te bepalen.
Alles hangt af van de condities die de Gemeente stelt wat betreft
huren en vergoeding voor levering van koude en eventueel van warmte,
maar evenzeer van de voorwaarden, die de Gemeente noodzakelijk zal
moeten stellen ten aanzien van de hygiëne bij de ijsbereiding; dit
laatste reeds omdat de betrokkenen hun vestiging in de "Gemeentelijke
ijsbereidplaats" als reclamemiddel zullen gebruiken, terwijl uiteraard
ook bij het publiek zekere verwachtingen omtrent extra toezicht op de
hygiëne zullen worden opgewekt. Thans geschiedt bij de kleine zelf-
bereiders het koelen van de gekookte pap tot op luchttemperatuur door
de pap in de buitenlucht te plaatsen. De verder nodige koeling en
bevriezing geschiedt door middel van staafijs. In de eventuele ge-
meentelijke inrichting zal ook de eerstgenoemde bewerking kunstmatig
moeten geschieden om een zoo snel mogelijke afkoeling te bewerken
(tegengaan van toetreding en werking van bacteriën). De inrichting zal
ook overigens aan min of meer belangrijk hoogere eischen moeten voldoen
dan waarmee bij den huidigen toestand kan worden volstaan.
De behoefte aan koude voor de bereiding zal met naar schatting
ruim 70% toenemen vergeleken bij den huidigen toestand.
De ijsventers zullen niet kunnen worden gedwongen zich in een
eventueele inrichting op de Centrale Markt te vestigen.
Het is waarschijnlijk, dat de Gemeente belangrijke kosten aan
bouw en installatie zal moeten besteden terwijl zij zich wat de te
verkrijgen huren en andere vergoedingen betreft bij de huren die de
ijsbereiders thans betalen zal moeten aanpassen en dus vrij zeker met
verlies zal moeten werken.
Indien een ijsbereidplaats zou worden gebouwd voor stel 50 ijs-
bereiders zou hiervoor noodig zijn minstens 800 m2 grondoppervlakte
dit is bijna zoo groot als de grondoppervlakte welke door het deel van
het koelhuis, dat voor bewaring dient, wordt bezet.
De kosten voor bouw en installatie zullen wel op minstens
f 50.000,- moeten worden geraamd. Het document bespreekt de technische en economische randvoorwaarden voor een nieuwe gemeentelijke ijsbereidplaats. De belangrijkste punten zijn:
* Ruimtegebrek: Een bestaande ruimte bij het koelhuis valt af vanwege ammoniakdampen en slechte bereikbaarheid. Een nieuwe plek van circa 800 m2 is nodig voor 50 bereiders.
* Hygiëne en Techniek: Er wordt een significante verbetering van het productieproces voorgesteld. In plaats van natuurlijke afkoeling in de buitenlucht (met risico op bacteriën), moet er kunstmatige, snelle koeling komen.
* Financiën: De investering wordt geschat op minimaal 50.000 gulden. Er wordt gewaarschuwd dat de gemeente waarschijnlijk met verlies zal moeten draaien om de huurprijzen aantrekkelijk te houden voor de ijsbereiders, aangezien zij niet verplicht kunnen worden naar de markt te verhuizen. Dit document stamt uit een tijd waarin de voedselveiligheid en de industrialisatie van de voedselproductie in steden als Amsterdam (waarschijnlijk de locatie van deze "Centrale Markt") een vlucht namen. Ijs (voor consumptie of koeling) was cruciaal voor de volksgezondheid. De overgang van ambachtelijke, kleinschalige "zelfbereiders" die in de open lucht werkten naar een gereguleerde, steriele gemeentelijke faciliteit past in de bredere trend van modernisering en strenger overheidstoezicht op de hygiëne in de eerste helft van de 20e eeuw.