Getypt rapport / memorandum. Ongedateerd (vermoedelijk jaren '30 of vroege jaren '40 van de 20e eeuw). [Handgeschreven in rood]: Oud exemplaar

Aanteekeningen betreffende vestiging ijsbereidplaats koelhuis Centrale Markt.

De groote inrichtingen, die zich met de vervaardiging van consumptieijs bezighouden hetzij als hoofdbedrijf (Davia e.d.), hetzij als nevenbedrijf (groote melkinrichtingen) beschikken reeds over de noodige outillage. Voor hen heeft vestiging in of bij het koelhuis Centrale Markt in het algemeen geen zin. Evenmin is dit het geval met café’s, restaurants, hotels, banketbakkerijen e.d. voor zoover deze nog zelf bereiden en dus niet het ijs van een der bovengenoemde categorieën betrekken.

Voor eventueele vestiging aan de Centrale Markt komen dus vrijwel alleen in aanmerking de voor eigen rekening werkende ijsventers-zelfbereiders.

Voor deze categorie zou dus een centrale bereidplaats moeten worden gesticht.

Een dergelijke inrichting kwam verscheidene jaren geleden door toedoen van den Marktbond "Mercurius" tot stand in de Quellijnstraat maar schijnt een fiasco te zijn geworden.

Het aantal venters-zelfbereiders te Amsterdam zou, volgens inlichtingen van de zijde van den Keuringsdienst voor Waren op ca. 100 moeten worden gesteld.

Het consumptieijs bedrijf is zeer riskant. De omzet wisselt sterk naar gelang van weersomstandigheden. Omzetten van 5 à 10 l. per dag wisselen tot in sommige gevallen 300 à 400 l. per dag!

Het ijsseizoen valt binnen het tijdvak 15 Maart tot 15 October; het zal zich practisch over hoogstens 4 à 5 maanden uitstrekken.

Volgens de thans bestaande voorschriften zou iedere ijsbereider over een ruimte, uitsluitend voor bereidplaats dienende, van 8 m2 moeten beschikken, welke niet in open verbinding staat met andere ruimten. Behalve deze ruimte is nog een ruimte noodig voor het plaatsen (en gereedmaken) van een kar; voor dit doel kan een collectieve ruimte, grenzende aan de bereidlokalen worden gemaakt. Aan het voorschrift dat ieder bereidlokaal moet zijn voorzien van een inrichting om het ijs bij een temperatuur beneden 0° C te kunnen bewaren, kan wellicht worden voldaan door - hetgeen practischer is - het maken van een koelcel voor collectief gebruik. Verder zullen de noodige toiletten e.d. moeten worden ingericht. Dit document betreft een vooronderzoek of adviesnota over het inrichten van een gemeenschappelijke productieruimte voor ijsbereiders bij het koelhuis van de Centrale Markt in Amsterdam.

De kernpunten uit het document zijn:
* Doelgroep: De faciliteit is niet bedoeld voor grote industriële makers (zoals Davia) of de horeca, maar specifiek voor de ongeveer 100 kleine, zelfstandige "ijsventers-zelfbereiders" die Amsterdam rijk was.
* Historische context van mislukking: Er wordt verwezen naar een eerder mislukt initiatief van de Marktbond "Mercurius" in de Quellijnstraat.
* Bedrijfsvoering: Er wordt gewezen op de enorme risico's van de branche; de omzet is extreem weersafhankelijk (variërend van 5 tot 400 liter per dag) en het seizoen is kort (effectief slechts 4 tot 5 maanden).
* Regelgeving en Hygiëne: De Keuringsdienst van Waren stelt strenge eisen. Elke bereider heeft 8m² eigen ruimte nodig. Het rapport stelt voor om de karrenstalling en de koelfaciliteiten (voor opslag onder 0°C) collectief in te richten om aan de eisen te voldoen en kosten te besparen. Het document geeft een inkijkje in de professionalisering van de voedselproductie in Amsterdam in de eerste helft van de 20e eeuw. De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) werd geopend in 1934; dit document stamt waarschijnlijk uit die periode of kort daarna.

Het illustreert de spanning tussen de kleine ambachtelijke ondernemer (de ijscoman met de kar) en de toenemende regeldruk vanuit de overheid (Keuringsdienst van Waren) op het gebied van hygiëne en voedselveiligheid. Om als kleine zelfstandige te kunnen blijven voortbestaan, was schaalvergroting of collectieve huisvesting noodzakelijk om aan de moderne eisen te kunnen voldoen. De genoemde firma "Davia" was destijds een bekende grote ijsfabriek in Amsterdam.