Getypte ambtelijke brief. 19 augustus 1940. Rijkskolenbureau, 's-Gravenhage (Carnegielaan 12). RIJKSKOLENBUREAU
TELEGRAM-ADRES: KOLENBUREAU
TELEFOON INTERC. AA
LOCAAL 390122

GELIEVE BIJ UW ANTWOORD AAN TE HALEN:
’S-GRAVENHAGE, 19 Augustus 1940.
CARNEGIELAAN 12

№ 58.

395/41.06.002
Gem. Materialenbureau,,
voor Marktwezen
Amsterdam.

Wij zenden U hierbij ons formulier betref-
fende Uw brandstoffenvoorziening gedurende de maand September 1940, met
verzoek ons dit vóór 25 Augustus a.s. volledig ingevuld en onderteekend
te retourneeren.
Alvorens tot invulling over te gaan gelieve U eerst de op de rug-
zijde van het formulier gegeven toelichting zorgvuldig na te lezen.
Herhaaldelijk is ons n.l. gebleken, dat de opgaven onvolledig en zelfs
onjuist waren ingevuld. Onnoodig te zeggen, dat hiervan vertraging in
het toewijzen van hoeveelheden het gevolg kan zijn.
Van deze gelegenheid maken wij gebruik het volgende onder Uw
aandacht te brengen:
a) Het formulier dient in duplo (wit en rose formulier) aan ons te wor-
den ingezonden. Een begeleidend schrijven is niet noodig, daar een
eventueele toelichting op het formulier in de daarvoor bestemde ruim-
te kan worden verstrekt.
b) Houdt Uw mededeelingen zoo beknopt mogelijk. Wij verzekeren U, dat
een korte mededeeling evenzeer onze aandacht heeft als een lange
uiteenzetting.
c) Hoezeer wij voorstanders zijn van het vormen van een wintervoorraad,
veroorloven de huidige omstandigheden ons niet, daaraan voor het
oogenblik onze medewerking te verleenen. Het hier te lande beschik-
bare vervoersapparaat is reeds ten volle belast en de beschikbare
transportmiddelen laten de verzending van extra-hoeveelheden voor
voorraadvorming thans nog niet toe.
d) Bezoeken te onzen kantore, zonder voorafgaande afspraak, kunnen,
behoudens in bijzondere gevallen, niet worden afgewacht.
e) Onze taak is de hier te lande voor verkoop beschikbare hoeveelheden
binnen het kader der transportmogelijkheden zoo billijk mogelijk te
verdeelen. In het algemeen kunnen wij ons dan ook voor de bedrijven
afzonderlijk niet bezighouden met kwesties betreffende aflevering en
vervoer. Hiervoor gelieve U zich in de eerste plaats te wenden tot
de voor levering aangewezen mijn, importeur of handelaar. Slechts
in noodgevallen, waarin onmiddellijk ingrijpen geboden is, kunt U
zich direct met ons verstaan.

Wij vertrouwen in deze op Uw medewerking te mogen rekenen en
houden ons voor tijdige toezending van het formulier gaarne aanbevolen.

RIJKSKOLENBUREAU
[Handtekening]

13507 - ’39 Deze brief is een formele administratieve mededeling van het Rijkskolenbureau aan een gemeentelijke instantie in Amsterdam. De toon is zakelijk, dwingend en bureaucratisch. De kern van de brief is de distributie van brandstof (steenkool) voor september 1940.

Opvallende punten in de tekst:
* Strikte deadlines: Het bureau eist het formulier binnen zes dagen terug (voor 25 augustus).
* Efficiëntie-eisen: Er wordt nadrukkelijk gevraagd om geen aparte brieven te sturen en mededelingen beknopt te houden, wat wijst op een enorme administratieve werkdruk bij het bureau.
* Logistieke beperkingen: In punt (c) wordt expliciet vermeld dat het "vervoersapparaat" overbelast is. Dit is een directe verwijzing naar de ontregeling van de infrastructuur (spoorwegen, scheepvaart) kort na de Duitse inval.
* Rationering: De brief onderstreept de rol van het Rijkskolenbureau als centrale verdeler in een tijd van schaarste, waarbij ze zich enkel bezighouden met de toewijzing ("billijk verdeelen") en niet met de fysieke distributie, tenzij er een noodsituatie is. Het document dateert van augustus 1940, slechts drie maanden na de Nederlandse capitulatie en het begin van de Duitse bezetting. Steenkool was in deze periode de belangrijkste bron voor verwarming en industrie.

Door de oorlogsomstandigheden en de Duitse opeisingen ontstond er direct schaarste. Het Rijkskolenbureau, dat al in 1939 was opgericht als onderdeel van de distributieorganisatie ter voorbereiding op de oorlog, kreeg de taak om de schaarse brandstofvoorraden in Nederland te beheren. De overbelasting van het transportwezen, waar in de brief over gesproken wordt, kwam enerzijds door oorlogsschade en anderzijds doordat de bezetter veel transportmiddelen (zoals vrachtwagens en rijnaken) in beslag had genomen voor eigen gebruik. Deze brief markeert het begin van een lange periode van brandstofschaarste en strenge distributie die de gehele bezettingstijd zou voortduren. Marktwezen