Getypte brief / ambtelijk schrijven. 30 maart 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt of de betreffende gemeentelijke dienst). [Rechtsboven handgeschreven:] Mr. Müller

vP/DV.

53/11/2 M.

30 Maart 1940.

Restitutie entréegeld
Centrale Markt ten name
van H.J. Stoel.

den Heer Wethouder voor de
Levensmiddelen,
A l h i e r.

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat H.J. Stoel, Crijnssenstraat 28 II, wien als kooper met een personeels-lid toegang is verleend tot de Centrale Markt voor het kalenderjaar 1940, is gemobiliseerd en zijn zaak met ingang van 11 Maart jl. heeft verkocht. Stoel had het op de Centrale Markt verschuldigde entréegeld voor zich zelf en voor zijn personeel, voor het kalenderjaar 1940 betaald en wel tot een totaal bedrag van f 12,- (f 10,- voor zich zelf en f 2,- voor zijn personeel). Hij verzoekt thans hem een gedeelte van het betaalde te restitueeren, welk verzoek mij billijk voorkomt. Indien hij het entréegeld volgens het tarief per kalendermaand had voldaan, zou hij tot en met de maand Maart jl. schuldig zijn geweest: drie keer f 1,- voor zichzelf en drie keer f 0,25 voor zijn personeel, dus totaal f 3,75.

Ik geef U beleefd in overweging wel te willen bevorderen, dat hem, op grond van het bepaalde in artikel 36 van de Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden, op gronden van billijkheid door Burgemeester en Wethouders teruggave van betaald entréegeld wordt toegestaan tot een bedrag van f 12,- - f 3,75 = f 8,25.

De Directeur, De brief is een formeel verzoek tot gedeeltelijke terugbetaling (restitutie) van marktgelden. De heer H.J. Stoel, een koopman gevestigd aan de Crijnssenstraat in Amsterdam, had zijn jaargeld voor toegang tot de Centrale Markt voor 1940 reeds volledig voldaan. Vanwege de algemene mobilisatie van het Nederlandse leger moest hij echter in dienst, waardoor hij zijn zaak op 11 maart 1940 verkocht.

De directeur van de dienst adviseert de wethouder om het ongebruikte deel van het jaarbedrag terug te betalen. De berekening is exact: het jaarbedrag minus de kosten voor de drie maanden dat hij wel toegang had (gebaseerd op het maandtarief). Het bedrag van de restitutie komt hiermee op 8 gulden en 25 cent. Er wordt juridisch verwezen naar artikel 36 van de relevante verordening en de morele grond van "billijkheid". Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse bureaucratie en de sociaaleconomische gevolgen van de dreigende oorlogssituatie in Nederland, slechts anderhalve maand voor de Duitse inval.

1. Mobilisatie: Sinds augustus 1939 was het Nederlandse leger gemobiliseerd. Dit betekende dat veel mannen hun bedrijf moesten staken of verkopen omdat zij onder de wapenen werden geroepen. De zaak-Stoel is hier een concreet voorbeeld van.
2. Centrale Markt: De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was de spil in de voedselvoorziening van de stad. Toegang was streng gereguleerd via een pasjessysteem en entréegelden.
3. Administratieve nauwkeurigheid: Ondanks de grote geopolitieke spanningen van die tijd, bleef de gemeentelijke administratie uiterst nauwgezet bij het afhandelen van relatief kleine bedragen. Het toont aan dat het ambtelijk apparaat tot aan de inval volledig volgens de normale procedures functioneerde. H.J. Stoel