Officieel ambtelijk rapport / proces-verbaal van bevindingen. Nº 53/21/1 M. 1940 7/5

R A P P O R T

Ph/C.Mell, oud 34 jaar en wonende O.Z. Achterburgwal 39 A alhier,
verzoekt om een toegangskaart voor de Centr: Markt als overkruier.
Mell is eigenaar van een logement, gevestigd op bovengenoemd adres.
Mell is een zwager van D. Daansen, die als kooper toegang heeft tot
de Centr :markt. Daansen is vaste standplaatshouder op de dagmarkt
de Lindengracht voor de verkoop van aardappelen groenten en fruit
en heeft sedert eenigen tijd ook een winkel in perceel Molensteeg 7
alhier, voor de verkoop van genoemde artikelen. Terwijl Daansen op de
Lindengracht zijn zaken drijft, is Mell de vrouw van Daansen behulp
zaam in diens winkel in de Molensteeg. Ook brengt Mell smorgens de
vracht van Daansen daarheen. Mell heeft geen steun. Blijkens de
rapporten van Maatsch: Steun, afd: georganiseerde werkeloozen, is
hij sedert 8 December 1937 van den steun afgevoerd.

18 April '40
Den Heer Bedrijfschef Controleur,
v/h Marktwezen.
[Handtekening: J. v.d. Berg (?)] [Handtekening: F. Ulthin (?)]

Accoord
[Handtekening]
29-4-'40

Overkruierskaart no 115 Opberging
uitgeschreven op 6/5 - '40 7/5 '40
[Paraaf] opb 8-5-'40
[Paraaf/Stempel] * Inhoud: Het document betreft een antecedentenonderzoek naar de 34-jarige Ph. C. Mell. Hij heeft een vergunning (toegangskaart) nodig om als 'overkruier' (iemand die met een handkar goederen transporteert) te mogen werken op de Centrale Markt in Amsterdam.
* Motivatie: Mell wil zijn zwager, D. Daansen, ondersteunen. Daansen heeft een marktplaats op de Lindengracht en een winkel in de Molensteeg. Mell helpt in de winkel en verzorgt het transport van de goederen.
* Sociaal-economische status: Er wordt specifiek vermeld dat Mell een eigen logement beheert en geen werkloosheidsuitkering ("steun") ontvangt. Dit was destijds een belangrijk criterium voor het verlenen van vergunningen; men wilde zeker weten dat de aanvrager werkelijk werkzaam was en niet onterecht steun trok.
* Besluitvorming: De aanvraag wordt op 18 april ingediend door de controleur, op 29 april goedgekeurd door de directie ("Accoord"), waarna op 6 mei 1940 kaart nummer 115 wordt uitgegeven. Het dossier wordt op 8 mei 1940 gesloten en opgeborgen. Dit document biedt een inkijkje in de Amsterdamse marktlogistiek aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De datum van de laatste aantekening (8 mei 1940) is opmerkelijk: dit is slechts twee dagen voor de Duitse inval in Nederland.

Het beroep van 'overkruier' was essentieel voor de fijnmazige distributie van verse handel tussen de groothandelsmarkt (Centrale Markt) en de lokale markten en winkels in de binnenstad. De bureaucratische nauwkeurigheid, inclusief de controle bij de 'Maatschappelijke Steun', illustreert hoe streng de overheid toezag op de arbeidsmarkt en de verdeling van vergunningen tijdens de economische nasleep van de crisisjaren '30. De genoemde locaties (O.Z. Achterburgwal, Lindengracht, Molensteeg) vormen een geografische driehoek in het historische hart van Amsterdam waar handel en kleinschalige bedrijvigheid destijds de boventoon voerden.