Ambtelijk rapport met handgeschreven kanttekeningen en goedkeuringen. 18 april 1940 (met latere afhandeling op 23 en 30 april 1940). Nº 53/20/1 M. 1940 1/5

R A P P O R T
-----------------

                                                                              III
J.Ch.Scholten, oud 21 jaar, wonende Bilderdijkstraat 199 , alhier
verzoekt om een toegangskaart voor de Centr: Markt als over-
kruier. Scholten is bovengenoemd adres inwonend bij zijn gehuwde
zuster. Hij is van 28 Maart '39 tot 13 April '40 werkzaam geweest
                                                                                ing
als fabrieks knecht bij de N.V.,, Overijsselsche Handelsondernem
Blijkens een aan hem uitgereikt gunstig getuigschrift is hij
aldaar ontslagen wegens reorganisatie van het bedrijf. Hij wil
nu trachten met kruien in zijn onderhoud te voorzien. Bij Maatsch:
Steun is omtrent Scholten niets bekend.

                           18 April '40

Den Heer Bedrijfschef           Controleur,
v/h Marktwezen.                  [Handtekening: J. Velthoven]
[Handtekening: J. Verhoeven]

                           Accord
                           23/4 '40 [Handtekening]

[Schuine handgeschreven notitie door het midden: Gezien.]

Overkruierkaart no 113
uitgeschreven op 30/4.'40
B

                                                                                (5) Dit document betreft een screening en goedkeuring van een werkvergunning. De 21-jarige J.Ch. Scholten heeft een aanvraag ingediend om als 'overkruier' (een sjouwer die met een handkar goederen transporteert) te mogen werken op de Centrale Markt in Amsterdam.

Uit het rapport blijken de volgende feiten:
1. Arbeidsverleden: Scholten was tot kort voor de aanvraag werkzaam als fabrieksknecht bij de Overijsselsche Handelsonderneming, waar hij wegens reorganisatie met een goed getuigschrift is ontslagen.
2. Sociale status: Hij woont in bij zijn getrouwde zus op de derde verdieping (III) van Bilderdijkstraat 199.
3. Financiële status: Er is navraag gedaan bij 'Maatschappelijke Steun' (de toenmalige sociale dienst). Omdat hij daar niet bekend is, ontvangt hij geen steunuitkering en probeert hij blijkbaar direct weer aan het werk te komen.
4. Besluitvorming: De aanvraag wordt binnen twee weken getoetst en akkoord bevonden. Op 30 april 1940 is de definitieve kaart (no. 113) uitgereikt. De context van dit document is historisch zeer specifiek. Het is opgesteld in april 1940, slechts enkele weken voor de Duitse inval in Nederland op 10 mei 1940. De 'Centrale Markt' aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam was in die tijd de spil van de voedselvoorziening voor de stad.

Het beroep van 'overkruier' was essentieel voor de logistiek op het marktterrein, maar was strikt gereguleerd door de gemeente om wildgroei en diefstal te voorkomen. Dat een 21-jarige direct na ontslag in een fabriek dit zware werk opzoekt, getuigt van de economische noodzaak om aan de slag te blijven in een tijd waarin de sociale voorzieningen sober waren. Het document illustreert de nauwgezette bureaucratische controle van de Amsterdamse gemeentediensten op de arbeidsmarkt aan de vooravond van de bezetting. J. Velthoven J. Verhoeven Gemeente Amsterdam Marktwezen