Getypte begrotingsstaat/financieel jaaroverzicht.
Origineel
Getypte begrotingsstaat/financieel jaaroverzicht. 4 november 1939. Behoort bij brief no.10/50/1 M. d.d. 4 November 1939 van den Directeur van het Marktwezen aan den Heer Wethouder voor de Levensmidde
Voordeelige en nadeelige saldi in de jaren:
| 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | Begr.1939 | Begr.1940 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Centrale Markt verlies | 279.820,99 | 276.266,54 | 279.928,90 | 268.998,43 | 253.900,-- | 244.000,-- |
| Vischmarkt verlies | 5.879,94 | 4.158,90 | 4.821,67 | 8.236,46 | 5.050,-- | 8.030,-- |
| -------------- | -------------- | -------------- | -------------- | ------------- | ------------- | |
| Totaal verlies | 285.700,93 | 280.425,44 | 284.750,57 | 277.234,89 | 258.950,-- | 252.030,-- |
| Dienst Marktwezen winst | 84.985,74 | 86.295,16 | 81.716,32 | 102.552,95 | 92.863,-- | 94.482,-- |
| -------------- | -------------- | -------------- | -------------- | ------------- | ------------- | |
| Nadeelig verschil | 200.715,19 | 194.130,28 | 203.034,25 | 174.681,94 | 166.087,-- | 157.548,-- |
| ================================================================================================================================= |
Geïnvesteerd kapitaal op 31 December voor de jaren:
| 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Centrale Markt | 8.730.818,24 | 6.849.647,95 | 6.827.455,85 | 6.779.603,67 | 6.628.737,32 | 6.490.000,-- |
| Vischmarkt | 39.563,21 | 35.517,26 | 31.650,90 | 27.597,65 | 29.845,79 | 25.000,-- |
| -------------- | -------------- | -------------- | -------------- | ------------- | ------------- | |
| 8.770.381,45 | 6.885.165,21 | 6.859.106,75 | 6.807.201,32 | 6.658.583,11 | 6.515.000,-- | |
| ================================================================================================================================= |
Rente en afschrijvingen.
| 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Centrale Markt | 498.367,36 | 446.178,33 | 424.310,84 | 396.576,-- | 391.998,-- | 380.200,-- |
| Vischmarkt | 7.014,48 | 5.778,47 | 5.401,20 | 4.993,96 | 4.093,-- | 5.253,-- |
| -------------- | -------------- | -------------- | -------------- | ------------- | ------------- | |
| 505.381,84 | 451.956,80 | 429.712,04 | 401.569,96 | 396.091,-- | 385.453,-- | |
| ================================================================================================================================= |
Personeelslasten: omvattende salarissen, loonen, sociale lasten vermeerderd met verhaal pensioen en betreffende de bedrijven Centrale Markt, Vischmarkt verhoogd met de bijdragen in het Pensioenfonds.
| 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Centrale Markt | 98.906,31 | 101.990,99 | 102.585,98 | 104.953,59 | 107.563,-- | 104.242,-- |
| Vischmarkt | 16.469,26 | 16.080,09 | 16.433,94 | 17.244,44 | 18.356,-- | 18.924,-- |
| Dienst Marktwezen | 54.399,82 | 54.609,43 | 55.644,-- | 52.712,35 | 53.987,-- | 55.368,-- |
| -------------- | -------------- | -------------- | -------------- | ------------- | ------------- | |
| 169.775,39 | 172.680,51 | 174.663,92 | 174.910,38 | 179.906,-- | 178.534,-- | |
| ================================================================================================================================= |
Opbrengst Ventgelden 36.512,30 32.243,70 28.225,50 L 26.164,-- 16.000,-- 14.800,--
L Opbrengst Jan.- Mei 1938 vermeerderd met de in 1938
ontvangen ventgelden voor het boekjaar 1938/9.
cm
--- Deze begrotingsstaat biedt een gedetailleerd overzicht van de exploitatiekosten van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Enkele opvallende zaken:
- Structureel verlies: De Centrale Markt en de Vischmarkt draaien over de gehele linie met aanzienlijke verliezen. Dit werd deels gecompenseerd door de winsten van de 'Dienst Marktwezen' zelf (waarschijnlijk uit marktgelden van openluchtmarkten), maar het eindresultaat bleef een aanzienlijk "nadeelig verschil".
- Trend: Er is een lichte daling te zien in het jaarlijkse tekort, van ca. 200.000 gulden in 1935 naar een geprognotiseerde 157.548 gulden in 1940.
- Kapitaalintensiviteit: De Centrale Markt vertegenwoordigde een enorm geïnvesteerd kapitaal (van ruim 8,7 miljoen gulden in 1935, dalend naar 6,5 miljoen in 1940), wat gepaard ging met hoge lasten voor rente en afschrijvingen.
- Ventgelden: De inkomsten uit ventgelden (leges voor straatverkoop) vertoonden een scherpe daling, van ruim 36.000 gulden in 1935 naar een begrote 14.800 gulden in 1940. Dit kan wijzen op een strenger beleid ten aanzien van straathandel of een verschuiving in het distributiemodel.
--- In 1939 was de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam verantwoordelijk voor de voedseldistributie in de stad. Het hart hiervan was de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat (geopend in 1934), waar de groothandel in groenten, fruit en andere levensmiddelen plaatsvond. De Vischmarkt refereert aan de centrale visafslag.
De datum van het document, 4 november 1939, is cruciaal. Nederland was op dat moment gemobiliseerd vanwege de oorlogsdreiging (de Tweede Wereldoorlog was in september uitgebroken na de inval in Polen), maar was zelf nog neutraal. De brief is gericht aan de "Wethouder voor de Levensmiddelenvoorziening" (waarschijnlijk Florentinus Marinus Wibaut jr. of een directe opvolger), wiens rol essentieel was voor het waarborgen van de voedselvoorraad in een onzekere tijd. De begrotingscijfers voor 1940 weerspiegelen de plannen voor een jaar dat uiteindelijk heel anders zou verlopen door de Duitse inval in mei 1940. Marktwezen