Doorslag van een verzonden zakelijke brief. 6 december 1940. De Directeur (van de Centrale Markt Amsterdam). Den Heer L. Smeer, Blasiusstraat 18, Amsterdam-Oost. [Rechtsboven handgeschreven:] M. Kuiper

VD/HG.

den Heer L. Smeer,
Blasiusstraat 18,
Amsterdam-Oost.
Wijk 11.

[Links handgeschreven:] 15/7
66/22/2 M. [Rechts:] 6 December 1940.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 November jl. deel ik U mede, dat aan het daarin vervatte verzoek geen gevolg kan worden gegeven. U dient zich stipt te houden aan de met U getroffen afbetalingsregeling, daar U anders de toegang tot de Centrale Markt zal worden geweigerd.

De Directeur, De toon van de brief is formeel, dwingend en bureaucratisch. De kern van de boodschap is een afwijzing: een verzoek van de heer Smeer (waarschijnlijk om uitstel of aanpassing van betaling) wordt resoluut afgewezen. De sanctie die wordt opgelegd bij het niet nakomen van de "afbetalingsregeling" is zwaar: ontzegging van de toegang tot de Centrale Markt. Voor een handelaar in die tijd betekende dit een feitelijk beroepsverbod of de onmogelijkheid om handel te drijven.

Opvallend is de datering (december 1940), een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De administratieve precisie ("stipt te houden", "geen gevolg kan worden gegeven") is kenmerkend voor de ambtelijke taal van die periode. De brief is gericht aan L. Smeer op de Blasiusstraat 18 in Amsterdam. Uit historisch onderzoek (o.a. het Joods Monument) is bekend dat op dit adres Leendert Smeer woonde, een Joodse marktkoopman/handelaar.

In de context van de vroege bezettingsjaren werden Joodse ondernemers en handelaren steeds strenger gecontroleerd en financieel onder druk gezet. De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was de spil van de voedselvoorziening. Het dreigen met toegangsontzegging was een krachtig machtsmiddel van de directie. Hoewel de brief een puur zakelijke incassokwestie lijkt, kan het niet losgezien worden van de toenemende restricties en de economische uitsluiting van Joodse burgers die in 1940/1941 in volle gang werd gezet. L. Smeer M. Kuiper