Archief 745
Inventaris 745-338
Pagina 14
Dossier 106
Jaar 1940
Stadsarchief

Dienstverslag / Rapport van wangedrag.

Origineel

Dienstverslag / Rapport van wangedrag. [Stempel linksboven:] № 77/44/1 M. 1940
[Handgeschreven:] 2 77/44/3 10/10/40

[Handgeschreven rechtsboven:]
8/10/40
77/44 h Hd. wegens wangedrag. 9 t/m 22 Oct a.s.
Weth. 6 maanden 8-10-40

R A P P O R T

Onderget. Controleur D. Schiermeier rapporteert hierby het volgende:

Hedenmorgen 8.15 uuur kwam een kooper by de grossier L. Tabak in de Hal en vroeg of hy appelen mocht vervoeren, mej. Tabak gaf hem ten antwoord "Ik geloof het wel, maar als het niet mag neem ik de appelen van je terug". Hierop mengde de kooper I. Bloemist zich in dit gesprek met de woorden, "Het mag niet en je bedonderd hem". Waarop mej. Tabak Bloemist toevoegde bemoei je er niet mee, je hebt er niets mee te maken. Bloemist begon hierop mej. Tabak uit te schelden met de woorden "Colere hoer, kryg de kanker in je kop, de typhus moet je nemen."

De kooper Th. J. H. Frommé Adm. de Ruyterweg 41 die by deze scheldparty aanwezig was onderhield Bloemist over deze scheldwoorden dat dit toch niet op zyn plaats was om tegen een vrouw zulke woorden te bezigen, anders zou hy Bloemist wel eens laten komen op een plaats waar hy niet graag wilde komen n.l. by Dr. Van der Laan.

Bloemist gaf hierop den heer Frommé één slag in het gezicht waarop het oog van Frommé direct opzwol en rood werd.

Onderget. was by bovenstaand geval niet aanwezig en heeft dit rapport opgemaakt op verzoek van Mej. Tabak en den Heer Frommé.

~~Bloemist en Frommé zyn reeds verhoord door den Heer Broerse.~~ [Doorgehaald]

Op de stamkaart van Bloemist, 3e Oosterparkstraat 73 staat reeds vermeld gestraft:
3/35 Berisping. Uitschelden controleur.
2/35 Berisping. Ongeldig betalingsbewys.
77/63/2M } Orde op de markt verstoord.
4/9/39 } Geschorst van 6/9/39 t.e.m. 8/9/39
Namens Directeur.

[Links:]
Den Weledl. Heer
Bedryfschef.
[Handtekening]

[Rechts:]
Amsterdam, 7 October 1940.
De Controleur,
[Handtekening: Schiermeier]

[Handgeschreven onderaan:]
f - Frommé en Mej. Tabak zullen aangifte bij de Politie doen. ds.

Z. O. Z.

--- * Incident: Het rapport beschrijft een escalatie op de werkvloer van de Amsterdamse markthallen. Wat begint als een zakelijke discussie over transportrechten van appelen, ontaardt in grove beledigingen ("Colere hoer") door de koper I. Bloemist aan het adres van grossier Mej. Tabak.
* Geweld: Wanneer een omstander (Frommé) Bloemist aanspreekt op zijn gedrag, wordt hij fysiek aangevallen (een slag in het gezicht met letsel tot gevolg).
* Recidive: Uit de "stamkaart" (het strafblad van de handelaar) blijkt dat Bloemist een notoire overtreder is. Hij is al eerder gestraft voor het uitschelden van personeel, administratieve fraude en ordeverstoring.
* Sanctie: De handgeschreven aantekening rechtsboven geeft aan dat er direct is opgetreden: een schorsing van de handel voor de periode van 9 tot en met 22 oktober. * Tijdsgeest: Het incident vindt plaats in oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De markten stonden onder strikte controle vanwege de beginnende schaarste en distributieregels (vandaar de vraag of men "appelen mocht vervoeren").
* Locatie: "De Hal" verwijst naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam, het logistieke hart van de voedselvoorziening.
* Dr. van der Laan: De verwijzing naar "Dr. van der Laan" is interessant. In die tijd was Dr. Van der Laan een bekende zenuwarts/psychiater verbonden aan de Amsterdamse politie. De dreiging van Frommé suggereert dat Bloemist "gek" werd bevonden of naar een psychiatrische observatie gestuurd zou kunnen worden.
* Taalgebruik: Het gebruik van ziekten als scheldwoord ("kanker", "typhus") is een diep geworteld onderdeel van het Amsterdamse straattaal-idioom uit die periode, maar werd door de autoriteiten als zeer ernstig wangedrag genoteerd. D. Schiermeier H. Fromm I. Bloemist J.H. Fromm L. Tabak Politie

Samenvatting

  • Incident: Het rapport beschrijft een escalatie op de werkvloer van de Amsterdamse markthallen. Wat begint als een zakelijke discussie over transportrechten van appelen, ontaardt in grove beledigingen ("Colere hoer") door de koper I. Bloemist aan het adres van grossier Mej. Tabak.
  • Geweld: Wanneer een omstander (Frommé) Bloemist aanspreekt op zijn gedrag, wordt hij fysiek aangevallen (een slag in het gezicht met letsel tot gevolg).
  • Recidive: Uit de "stamkaart" (het strafblad van de handelaar) blijkt dat Bloemist een notoire overtreder is. Hij is al eerder gestraft voor het uitschelden van personeel, administratieve fraude en ordeverstoring.
  • Sanctie: De handgeschreven aantekening rechtsboven geeft aan dat er direct is opgetreden: een schorsing van de handel voor de periode van 9 tot en met 22 oktober.

Historische Context

  • Tijdsgeest: Het incident vindt plaats in oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De markten stonden onder strikte controle vanwege de beginnende schaarste en distributieregels (vandaar de vraag of men "appelen mocht vervoeren").
  • Locatie: "De Hal" verwijst naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam, het logistieke hart van de voedselvoorziening.
  • Dr. van der Laan: De verwijzing naar "Dr. van der Laan" is interessant. In die tijd was Dr. Van der Laan een bekende zenuwarts/psychiater verbonden aan de Amsterdamse politie. De dreiging van Frommé suggereert dat Bloemist "gek" werd bevonden of naar een psychiatrische observatie gestuurd zou kunnen worden.
  • Taalgebruik: Het gebruik van ziekten als scheldwoord ("kanker", "typhus") is een diep geworteld onderdeel van het Amsterdamse straattaal-idioom uit die periode, maar werd door de autoriteiten als zeer ernstig wangedrag genoteerd.

Genoemde Personen 5

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla A.G.F. (Groenten): Wortel Kruidenier (Droog): Bloem Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Wild

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Politie

Gerelateerde Documenten 5