Officiële waarschuwingsbrief van de Dienst van het Marktwezen (Amsterdam). 4 januari 1940. De Directeur (van de Dienst van het Marktwezen). Den Heer D. Visjager, Nwe. Prinsengracht 90 III, Amsterdam-Centrum. [Bovenaan rechts, handgeschreven:]
2en. pr de Maer.

[Bovenaan midden, getypt en handgeschreven:]
DV. extra

[Bovenaan links, getypt:]
90/1/2 M.

[Rechtsboven, getypt:]
4 Januari 1940

[Rechts, adresblok:]
den Heer D. Visjager,
Nwe. Prinsengracht 90 III,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 10.

[Inhoud:]
Mij is gerapporteerd, dat U zich op 30 December j.l.
op de markt Mosplein heeft laten bijstaan door Uw dochter,
zonder daarvoor mijn toestemming te hebben gekregen.
Ik waarschuw U hierbij ernstig dit voortaan na te
laten.

[Onderaan rechts:]
De Directeur, Dit document is een formele, ambtelijke waarschuwing. De strekking is disciplinair: de heer D. Visjager, een marktkoopman, wordt berispt omdat hij op de markt op het Mosplein (Amsterdam-Noord) hulp heeft aanvaard van zijn dochter zonder dat hij daarvoor de noodzakelijke ambtelijke toestemming had.

De brief illustreert de verregaande reglementering en bureaucratische controle op de Amsterdamse markten in die tijd. Zelfs voor hulp van directe familieleden was een vergunning of expliciete toestemming van de Directeur van de Dienst van het Marktwezen vereist. De formulering "Ik waarschuw U hierbij ernstig" duidt erop dat een volgende overtreding direct gevolgen zou kunnen hebben voor de marktvergunning van de betrokkene. De brief is gedateerd op 4 januari 1940, slechts vier maanden voor de Duitse inval in Nederland. Hoewel de maatregel gebaseerd is op vooroorlogse marktverordeningen, laat het de rigide sfeer zien waarin marktkooplieden moesten werken.

De ontvanger, David Visjager, was een Joodse marktkoopman die woonachtig was aan de Nieuwe Prinsengracht, destijds een centrum van de Joodse buurt in Amsterdam. Voor veel Joodse Amsterdammers was de straathandel een vitale bron van inkomsten. Uit historische bronnen (zoals het Joods Monument) is bekend dat David Visjager de oorlog niet heeft overleefd; hij werd in 1942 gedeporteerd en vermoord in Auschwitz. Dit document vormt daarmee een aangrijpend spoor van de dagelijkse beslommeringen en de ambtelijke druk waaraan hij blootstond vlak voordat de grootschalige vervolging begon. D. Visjager Marktwezen