Handgeschreven brief (verzoek/kennisgeving).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoek/kennisgeving). 23 april 1940. E. Polak, Kerkstraat 417, Amsterdam. Den Directeur van het marktwezen, Amsterdam. [Stempel linksboven:]
Nº 90/24/1 M. 1940 26/4
[Rechtsboven:]
A’dam 23/4 1940
Den Directeur van het marktwezen.
[Aantekening in de kantlijn, rechterzijde:]
uitstel
Wel. Ed. Heer.
Ondergeteekende verklaart, nog niet op tijd aanwezig te [doorgehaald: kunnen] zijn op de Zaterdagmarkt, Mosplein, daar ik nog verpleegins hulp nodig heb, zoodat mijn zoon voor mij uitpakt, en dat mijn ander zoon smiddags komt helpen bij het inpakken. Ik hoop dat het van korte duur is.
Hoogachtend.
E. Polak.
Kerkstraat 417. A’dam.
[Rechtsonder in potlood:]
90 In deze brief stelt de heer/mevrouw E. Polak de directeur van het Amsterdamse Marktwezen op de hoogte van een gewijzigde werkwijze op de zaterdagmarkt op het Mosplein (Amsterdam-Noord). De afzender kan zelf niet tijdig aanwezig zijn vanwege medische redenen ("verpleegins hulp" – bedoeld wordt verplegingshulp).
Om de marktplaats toch te kunnen bezetten, wordt gemeld dat de zonen van de afzender de honneurs waarnemen: één zoon pakt de kraam 's ochtends uit, en een andere zoon komt 's middags helpen bij het inpakken. De afzender spreekt de hoop uit dat deze situatie van korte duur zal zijn.
Het document is een typisch voorbeeld van de strikte regulering van de Amsterdamse markten in die tijd; marktlui waren verplicht hun afwezigheid of afwijkende tijden te melden aan de centrale autoriteiten om hun standplaatsvergunning niet te verliezen. De term "uitstel" in de kantlijn suggereert dat de administratie dit verzoek heeft goedgekeurd of genoteerd als een tijdelijke ontheffing. De brief is geschreven op 23 april 1940, slechts zeventien dagen voor de Duitse inval in Nederland op 10 mei 1940. De naam Polak is een veelvoorkomende Joodse achternaam in Amsterdam. Dit geeft het document een wrange historische lading: kort na het schrijven van deze brief zouden de levens van Joodse markthandelaren in Amsterdam drastisch veranderen door de anti-Joodse maatregelen van de bezetter, die uiteindelijk leidden tot het verbod voor Joden om op openbare markten te staan en de daaropvolgende deportaties. Het Mosplein was (en is) een belangrijk knooppunt in Amsterdam-Noord, waar de zaterdagmarkt een centrale buurtfunctie vervulde. E. Polak Marktwezen