30 september 1940. Gemeentelijk Materialenbureau, Amsterdam (Oudezijds Achterburgwal 213). Den Heer Directeur van het Marktwezen. № 100/4/g M.1940 30/9
Gemeentelijk Materialenbureau
Oudezijds Achterburgwal 213 Amsterdam (Centrum)

Aan: den Heer Directeur van het
Marktwezen

Telefoon 43321, 43130
Toestellen 483, 568, 569, 576

Verzoeke bij beantwoording datum en
nummer van dezen brief te vermelden

No. 13b/2 G.M.B.
Bijlagen:

Amsterdam, 30 Sept. 1940

[Handgeschreven aantekeningen in de rechter marge: wi Dir 3/10, W.S. ..., Hr. ...]

Naar aanleiding van Uw aanvraag om toewijzing van zachte zeep uit den geblokkeerden voorraad, moet ik U tot mijn spijt berichten, dat voor het doel, waarvoor deze zeep is aangevraagd, namelijk het reinigen van het lichaam van werklieden van Uw Dienst, geen zachte zeep beschikbaar kan worden gesteld.

Evenmin mag deze zeep gebruikt worden voor het schoonmaken van gebouwen of deelen daarvan.

De geringe voorraad der Gemeente dient namelijk speciaal gereserveerd voor die doeleinden, waar speciale hygienische belangen mede gemoeid zijn, zooals het reinigen van instrumenten, operatiekamers e.d.
PM.

Het Hoofd van het
Gemeentelijk Materialenbureau,
[Handtekening: P. de Kruijff]

1000-8-'40 * Onderwerp: Afwijzing van een aanvraag voor zachte zeep voor personeel en gebouwenbeheer.
* Toon: Formeel, ambtelijk en beslist. Hoewel de afzender "tot zijn spijt" de afwijzing bericht, is de weigering onherroepelijk op basis van prioriteitstelling.
* Kernboodschap: Vanwege schaarste (de "geblokkeerde voorraad") wordt zeep strikt gerantsoeneerd. Persoonlijke hygiëne van werklieden en het schoonmaken van gebouwen worden ondergeschikt geacht aan medische noodzaak (ziekenhuizen/operatiekamers).
* Opvallend: Het gebruik van de term "geblokkeerden voorraad" duidt op centrale distributie en overheidsingrijpen in de grondstoffenvoorraad. * Tijdsgewricht: De brief dateert van september 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarste en Distributie: Al zeer snel na de inval ontstonden tekorten aan diverse grondstoffen, waaronder vetten en oliën die nodig waren voor de productie van zeep. De bezetter en de Nederlandse overheid stelden distributiesystemen in om schaarse middelen toe te wijzen.
* Gemeentelijk Beleid: Deze brief illustreert hoe de gemeente Amsterdam intern moest prioriteren. Het "Gemeentelijk Materialenbureau" fungeerde als centrale beheerder van schaarse goederen voor alle gemeentelijke diensten. Het feit dat zelfs voor de reiniging van personeel ("werklieden") geen zeep meer beschikbaar was, toont de ernst van de tekorten in die vroege fase van de oorlog aan.
* Gezondheidszorg: De voorkeursbehandeling voor operatiekamers en instrumenten laat zien dat de schaarse middelen werden gereserveerd voor de meest kritieke publieke functies om epidemieën en infecties in ziekenhuizen te voorkomen.