Dienstbrief / Officiële correspondentie. 20 november 1940. Het Hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau (Amsterdam). Getekend door P. de Kruijff. Den Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. [Stempel linksboven: Stadswapen Amsterdam]
№ 100/6/17 M. 1940 2/11 [gestempeld]

Telefoon 43321, 43130
Toestellen 483, 568, 569, 576

No. 5/18 [handgeschreven]
G.M.B.

Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden

Amsterdam, 20 November 194...0 [handgeschreven] * Onderwerp: De brief betreft de inventarisatie van de behoefte aan petroleum voor de maand december 1940.
* Toon en taal: De toon is formeel-ambtelijk. Opvallend is de dwingende woordkeuze: er wordt gevraagd naar de hoeveelheid bij "uiterst zuinig gebruik" en de afzender stelt expliciet de verwachting ("neem ik aan") dat de nieuwe aanvraag "belangrijk lager" zal zijn dan de huidige.
* Administratieve kenmerken: De brief bevat diverse registratienummers en stempels, wat duidt op een strakke bureaucratische controle over schaarse middelen. Het adres van het Marktwezen (Jan van Galenstraat 14) verwijst naar de Centrale Markthallen in Amsterdam.
* Fysieke staat: De tekst is getypt met een schrijfmachine op voorbedrukt briefpapier. Er zijn handgeschreven parafen of namen toegevoegd, waarschijnlijk door ambtenaren bij de ontvangende dienst (Marktwezen). Dit document stamt uit de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940 - mei 1945). Hoewel de grootschalige hongerwinter nog ver weg was, begon de schaarste aan brandstoffen direct na de inval.

• Distributiestelsel: Petroleum was essentieel voor verlichting, koken en verwarming. Het "Rijksbureau voor Aardolieproducten" was het centrale orgaan dat onder toezicht van de bezetter de schaarse voorraden beheerde en verdeelde.
• Gemeentelijk Materialenbureau (GMB): Dit bureau fungeerde als tussenpersoon tussen de rijksoverheid en de verschillende Amsterdamse gemeentediensten (zoals het Marktwezen) om de toewijzing van materialen te reguleren.
• Historische betekenis: De brief illustreert hoe de bezettingseconomie direct invloed had op de bedrijfsvoering van de stad. De druk om consumptie te verminderen ("belangrijk lager") wijst op de toenemende tekorten en de prioritering van brandstof voor de Duitse oorlogsmachine.