Concept-brief (getypt met handgeschreven kanttekeningen). 25 oktober 1940. Waarschijnlijk een functionaris van de Gemeente Amsterdam of de Centrale Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening (gezien de inhoudelijke focus op Amsterdam). [Handgeschreven, linksboven:]
5/601/17 1940 (doorgehaald)
2e / I/I 17. 1940

[Handgeschreven, middenboven:]
Concept

[Getypt:]
25 October 1940.

Groentepositie in den
a.s. winter.

den Heer Regeeringscommissaris
voor de Groente- en Fruitteelt,
Lange Voorhout 11,
' s - G r a v e n h a g e .

Met belangstelling nam ik kennis van de vertrouwelyke mededeelingen, die door U op 15 dezer zyn gedaan aan vertegenwoordigers van een aantal Gemeenten, waarby Amsterdam vertegenwoordigd was door de Directeuren van het Marktwezen en van den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening. Deze mededeelingen hebben by my den indruk gevestigd, dat de groentepositie van Nederland in den a.s. winter zoodanig is, dat waarschynlyk geen algemeene distributie noodig zal zyn. Kan men te dezen opzichte dus min of meer gerust zyn, zoo is voor my toch niet komen vast te staan, dat de voorziening met groente onder alle omstandigheden gewaarborgd zal zyn. Weliswaar is reeds by een dezerzyds gevoerd overleg met enkele vertegenwoordigers van den groothandel door dezen verklaard, dat de handel in zyn eigen belang met de mogelykheid van stagnatie in den aanvoer by vorst rekening houdt, zoodat altyd wel een zekere voorraad stapelgroente in Amsterdam aanwezig is, doch of deze voorraad steeds voldoende zal zyn om aan alle moeilykheden, die kunnen optreden, het hoofd te bieden, waag ik ernstig te betwyfelen.

Ik meen daarom het volgende onder Uw aandacht te moeten brengen. Van de zyde van de Nederlandsche Akkerbouwcentrale is aan de plaatselyke organisatie van den Groothandel in Aardappelen opdracht gegeven om in Amsterdam voortdurend te zorgen voor een voorraad aardappelen, voldoende voor het gebruik van 2 weken, met daarnevens een extra-opslag voldoende voor het gebruik van 3 weken, die als blyvende reserve moet dienen voor eventueele perioden van vriezend weer. Het wil my voorkomen, dat dergelyke maatregelen ook voor stapelgroente dienen te worden overwogen, wil de Overheid onder alle omstandigheden verantwoord zyn, dat zy al het mogelyke heeft gedaan om de voorziening van de bevolking mét deze producten te waarborgen.

Ik geef U mitsdien beleefd in overweging Uw aandacht

[Einde pagina/tekst loopt af] * Taal en spelling: Het document is geschreven in de destijds gangbare ambtelijke spelling (bijv. "vertrouwelyke", "mededeelingen", "den", "a.s. winter"). De 'ij' wordt consequent als 'y' getypt, wat gebruikelijk was op veel schrijfmachines uit die periode.
* Inhoudelijke kern: De schrijver uit zijn zorgen over de voedselzekerheid in Amsterdam. Hoewel de Regeringscommissaris optimistisch is en denkt dat algemene distributie (bonnen) voor groente niet nodig zal zijn, vreest de schrijver voor stagnatie bij vorst.
* Beleidsvoorstel: Er wordt een parallel getrokken met de aardappelvoorziening, waar de Nederlandsche Akkerbouwcentrale al verplichte reserves heeft ingesteld (2 weken normale voorraad + 3 weken extra reserve). De schrijver pleit voor een soortgelijke regeling voor "stapelgroenten" (zoals kolen, wortelen en uien die goed bewaard kunnen worden).
* Toon: De toon is formeel, respectvol doch dwingend ("waag ik ernstig te betwyfelen", "onder alle omstandigheden verantwoord zyn"). Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (oktober 1940). Hoewel de grootschalige honger van de latere oorlogsjaren nog niet aan de orde was, begon de overheid direct met het organiseren van de voedselvoorziening om tekorten te voorkomen.

De focus op "vorst" is historisch relevant: in die tijd vond veel transport van groente plaats via de binnenvaart. Zodra de kanalen dichtvroren, stokte de aanvoer naar de grote steden zoals Amsterdam. Dit document illustreert de bureaucratische inspanningen om de burgerbevolking gerust te stellen en de logistieke kwetsbaarheid van de voedselketen in oorlogstijd te ondervangen door middel van gedwongen voorraadvorming. De genoemde Nederlandsche Akkerbouwcentrale (NAC) was een van de crisisorganisaties die de regie voerde over de landbouwproductie.