Pagina uit een ambtelijk verslag of contractoverzicht betreffende de voedselvoorziening. Vermeldt de datum 15 februari 1941. -2-

telkens bepalen wanneer en tot welke hoeveelheden de geblokkeerde goederen
aan den kleinhandel mochten worden verkocht. Verder zou de Gemeente zich
zeggenschap voorbehouden ten aanzien der verkoopprijzen. Daartegenover
zou de Gemeente een vast bedrag betalen aan de grossierscombinaties als
vergoeding voor de door deze extra te maken kosten benevens het door hun
te dragen risico. Op deze wijze kregen de grossiers volledig belang bij
een goede vakkundige behandeling der producten.

In overeenstemming met dezen gedachtengang zijn twee contracten
gesloten met combinaties van grossiers respectievelijk vóór de stapel-
groenten en voor de vatgroenten.
De voorraden stapel- en vatgroenten, welke door de grossiers zou-
den worden opgeslagen, werden aan de hand van de bovenvermelde normen
vastgesteld op:
stapelgroenten: 250.000 kg. rapen
100.000 " uien
150.000 " wortelen;

vatgroenten: 200 vaten snijboonen
200 " spercieboonen
200 " andijvie
500 " zuurkool.

Ten aanzien van de vatgroenten zij nog vermeld, dat de taxatie,
van hetgeen bij de winkeliers in voorraad was, geschiedde op grond van
de omzetcijfers der grossiers van vatgroenten, als wel op de hoeveelheden
zout, welke door winkeliers - die zelf inzoutten - waren afgenomen, waar-
omtrent ons de noodige gegevens konden worden verstrekt. Het resultaat
van die taxatie was, dat de hoeveelheid te blokkeeren vatgroenten zeer
laag kon worden gehouden.

Gedurende de bewaarperiode werden successievelijk al naar behoefte
hoeveelheden groenten voor verkoop op de Centrale Markt aan den kleinhandel
vrijgegeven.

Aan het einde der opslagperiode (15 Februari 1941) waren nog ge-
blokkeerd:
stapelgroenten:
80.000 kg. koolrapen
40.000 " wortelen
80.000 " uien.

vatgroenten:
900 vaten
welke hoeveelheden dus automatisch op laatstgenoemden datum vrijkwamen.
De toen vrijgekomen voorraden zijn door de grossiers in den loop
van Februari in den handel gebracht voor zoover de stapelgroenten betreft.
De vatgroenten werden over een langere periode geliquideerd. * Taal en Spelling: Het document is geschreven in de destijds geldende spelling (bijv. den, dezen, inzoutten, noodige).
* Beleidsmaatregelen: Er is sprake van een sterke regie door de lokale overheid (de "Gemeente"). De overheid blokkeert voorraden om schaarste te beheersen en prijsopdrijving te voorkomen. In ruil hiervoor worden grossiers gecompenseerd voor hun opslagkosten en risico's.
* Logistiek: De groenten worden onderverdeeld in 'stapelgroenten' (houdbare wortel- en knolgewassen) en 'vatgroenten' (geconserveerde groenten, veelal door in zouten of fermenteren, zoals zuurkool).
* Controlemechanisme: Interessant is de methode om de voorraden bij winkeliers te controleren: de overheid keek naar de hoeveelheid zout die zij inkochten om te kunnen inschatten hoeveel groenten zij zelf hadden ingezouten. Dit getuigt van een zeer gedetailleerd controle-apparaat. Dit document stamt uit de winter van 1940-1941, de eerste oorlogswinter in bezet Nederland. Hoewel de echte hongerwinter pas later in de oorlog zou plaatsvinden, was het distributiesysteem al kort na de inval in mei 1940 streng opgezet. De overheid probeerde via dergelijke overeenkomsten met grossiers de voedselvoorziening gedurende de wintermaanden te stabiliseren. Het vrijgeven van de voorraden op 15 februari duidt op het einde van de kritieke winteropslagperiode, waarna de producten naar de Centrale Markt gingen voor verdere distributie aan de bevolking.