Archief 745
Inventaris 745-343
Pagina 38
Dossier 68
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte brief (doorslag/kopie).

24 december 1940. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Dienst voor de Voedselvoorziening).

Origineel

Getypte brief (doorslag/kopie). 24 december 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Dienst voor de Voedselvoorziening). Bladz. 3
[doorgehaald: xxxxx]
20/1/12
Amsterdam.

24 December x 40
den Heer Wethouder voor de
Levensmiddelen,

Ten aanzien van de voorziening der stad met stapel-
producten bevestig ik hierbij, hetgeen ik U hedenmorgen reeds
mondeling mededeelde namelijk, dat ik terzake op 23 December
jl. een telefonisch onderhoud heb gehad met den directeur der
Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale. Ik heb dezen direc-
teur meegedeeld, dat dezerzijds zoowel met de Rijksverkeers-
inspectie ten aanzien van de benzinevoorziening als met de
Nederlandsche Spoorwegen ten aanzien van het tijdig beschik-
baar stellen van wagons besprekingen met bevredigende resul-
taten hebben plaatsgevonden. Ik heb hem er tevens op gewezen,
dat in Noord-Holland belangrijke partijen stapelgroenten,
onder andere kool en bieten aanwezig zijn. De voorziening van
Amsterdam met deze artikelen zal echter belemmering ondervin-
den, indien geen maatregelen getroffen worden om te bereiken,
dat aan het achterhouden van producten door de telers, die
blijkbaar in de verwachting verkeeren, dat de maximum-prijzen
- hoewel deze reeds vrij hoog zijn - alsnog verder zullen
worden verhoogd, een einde worde gemaakt.

Genoemde directeur heeft mij toegezegd, deze aange-
legenheid in zijn College te zullen bespreken en te bevorderen,
dat zoo noodig zal worden overgegaan tot vordering van de
onderhavige producten van de bedoelde telers. Hij zal mij
hieromtrent op Dinsdag 31 December a.s. nader berichten.

De Directeur, Deze brief betreft de logistieke en economische uitdagingen rondom de voedselvoorziening van Amsterdam in de eerste winter van de bezetting. De kernpunten zijn:

  1. Logistieke voortgang: De afzender meldt succesvol overleg met de Rijksverkeersinspectie (brandstof) en de NS (wagons) voor het transport van groenten.
  2. Problematiek van speculatie: Er is sprake van een groot aanbod van stapelgroenten (zoals kool en bieten) in Noord-Holland, maar telers houden hun voorraden vast ("achterhouden").
  3. Prijsverwachtingen: De telers hopen op een verdere stijging van de vastgestelde maximumprijzen, ondanks dat deze volgens de directeur al aan de hoge kant zijn.
  4. Maatregelen: Er wordt gedreigd met "vordering" (gedwongen afgifte) van de producten om de bevoorrading van de stad veilig te stellen. De brief dateert van december 1940, ruim een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de voedselvoorziening strikt gereguleerd via een systeem van distributie en maximumprijzen om inflatie en zwarte handel tegen te gaan. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF) speelde hierin een centrale rol als toezichthouder. Het spanningsveld tussen de overheid die lage prijzen wilde voor de stedelijke bevolking en de producenten (boeren) die een hogere prijs zochten, leidde vaak tot dergelijke conflicten over bevoorrading en het dreigen met vorderingen. De "x 40" in de datumregel is een typemachine-conventie voor het jaartal 1940.

Samenvatting

Deze brief betreft de logistieke en economische uitdagingen rondom de voedselvoorziening van Amsterdam in de eerste winter van de bezetting. De kernpunten zijn:

  1. Logistieke voortgang: De afzender meldt succesvol overleg met de Rijksverkeersinspectie (brandstof) en de NS (wagons) voor het transport van groenten.
  2. Problematiek van speculatie: Er is sprake van een groot aanbod van stapelgroenten (zoals kool en bieten) in Noord-Holland, maar telers houden hun voorraden vast ("achterhouden").
  3. Prijsverwachtingen: De telers hopen op een verdere stijging van de vastgestelde maximumprijzen, ondanks dat deze volgens de directeur al aan de hoge kant zijn.
  4. Maatregelen: Er wordt gedreigd met "vordering" (gedwongen afgifte) van de producten om de bevoorrading van de stad veilig te stellen.

Historische Context

De brief dateert van december 1940, ruim een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de voedselvoorziening strikt gereguleerd via een systeem van distributie en maximumprijzen om inflatie en zwarte handel tegen te gaan. De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF) speelde hierin een centrale rol als toezichthouder. Het spanningsveld tussen de overheid die lage prijzen wilde voor de stedelijke bevolking en de producenten (boeren) die een hogere prijs zochten, leidde vaak tot dergelijke conflicten over bevoorrading en het dreigen met vorderingen. De "x 40" in de datumregel is een typemachine-conventie voor het jaartal 1940.

Locaties

Amsterdam.

Producten

A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Bieten A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Kool A.G.F. (Groenten): Sla Huishoudelijk: Brandstof Huishoudelijk: Pan Olie & Techniek: Machine Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Wild

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 32

A 46 kg p. 100 stuks Nieuwmarkt niet opgenomen
Andijvie - vaten 40
B 38 kg p. 100 stuks
T.H. Roelofs 17.33
C 30 kg p. 100 stuks
E. Kool 600
E. Kool 600
I 20-25 cm ø Nieuwmarkt niet opgenomen
I A 16 à 20 kg p. 100 stuks 0,12 0,10 0,06
II 16-20 cm ø
KG Blikgroenten 64300
KG. Koolrapen 215300
Daniel Kool 250200
K.G. Savoie 353800
V. Tuien 270900
KG. Wortelen 413100
G.W.J. Bos idem
R. Kool 250.200
R. Kool 0,20 0,15 0,12
R. Kool 250.200
Salomon Kool 353.800
Salomon Kool 353.800
Salomon Kool Nieuwmarkt niet opgenomen
Boonen 30
Stuks groene " 600
A. Witte 0,30 0,20 0,12
W. Kool 7.000
Alle 32 kooplieden →