Concept-brief / Ambtelijk schrijven.
Origineel
Concept-brief / Ambtelijk schrijven. 24 december 1940. [In de linkerbovenhoek:]
Voorraadsvorming van
vatgroenten in
den a. s. winter.
[Midden boven, in rood:]
2C/1/1217
[In de rechterbovenhoek:]
A’dam, 24/12 1940
W. I. M. -
[Hoofdtekst:]
~~Hiermede heb ik de eer U te berichten,~~
dat ~~Hiermede~~ Ingevolge Uw opdracht ~~heb ik~~
met den directeur van den C. D. B. en ondergetekende
~~met de eer U te berichten, dat~~ met vertegen-
woordigers van den groothandel in vatgroenten
besprekingen ~~overleg~~ hebben gepleegd omtrent
de ~~mogelijkheid~~ de vraag of buiten de
reeds getroffen maatregelen nog moest
worden overgegaan tot het vormen van een
voorraad vatgroenten voor de periode van 1-1-1941 tot
einde April 1941. Van de bedoelde bespre-
kingen, welke op 14, 19 en 20 December
jl. hebben plaats gehad, zijn korte notities
gemaakt, welke hierbij in afschrift
worden overgelegd (Bijlagen A, B en C).
In de bespreking van 20 December
jl. werd tenslotte een voorloopig
voorstel geformuleerd, dat in de
notities onder het hoofd "Opslag
van vatgroenten" is opgenomen.
De daarbij bedoelde prijsopgave werd
op 23 dezer door den handel inge-
diend; hiervan doe ik U in bijlage
dezes afschrift toekomen (Bijlage D).
De daarin gevraagde vergoedingen
~~zijn~~ m. i. zeer aan den hoogen
kant; dit geldt eveneens voor de ~~afge~~
prijzen, waartoe de per 1 Mei 1941 onver-
kochte vaten groente door de Gemeente
zouden moeten worden overgenomen. ~~De~~
Mijn ambtgenoot van den C. D. B. onderschrijft
deze mening volkomen.
~~gepasseerde~~ vraag rijst [onleesbaar/doorgehaald]
--- Het document is een concept-verslag van ambtelijk overleg tijdens de eerste winter van de Duitse bezetting in Nederland. De auteur (geïdentificeerd door de initialen W.I.M.) rapporteert over onderhandelingen met de groothandel over de aanleg van noodvoorraden "vatgroenten" (groenten geconserveerd in zout of azijn in houten vaten, zoals zuurkool of augurken).
Opvallende kenmerken:
1. Redactieproces: De tekst staat vol met doorhaalingen en correcties, wat wijst op een zorgvuldige formulering van een ambtelijk advies. De aanhef "Hiermede heb ik de eer U te berichten" is consequent vervangen door een zakelijkere toon.
2. Prijskwestie: Er is een duidelijk conflict tussen de commerciële belangen van de groothandel en de overheid. De ambtenaar vindt de gevraagde vergoedingen "zeer aan den hoogen kant" en uit zijn zorgen over de financiële risico's voor de gemeente bij het overnemen van onverkochte voorraden.
3. Termijn: De planning is zeer specifiek gericht op de kritieke wintermaanden tot aan mei 1941, wanneer de nieuwe oogst weer in zicht komt.
--- Dit document moet worden geplaatst in de context van de voedselvoorziening in oorlogstijd. Na de inval in mei 1940 werd de distributie van voedsel in Nederland strakker georganiseerd om tekorten te beheersen.
- Vatgroenten: Voor de oorlog waren vatgroenten een essentieel volksvoedsel in de winter. In de oorlog werden ze nog belangrijker omdat andere conserveringsmethoden (zoals blik) schaars werden door metaaltekorten.
- C.D.B.: Het Centraal Distributie Bureau was de instantie die verantwoordelijk was voor het bonnensysteem en de toewijzing van schaarse goederen.
- Economische strijd: Het document illustreert de spanning tussen de bezettingsbureaucratie (die de prijzen laag wilde houden om sociale onrust te voorkomen) en de handelaren (die probeerden hun winstmarges te beschermen tegen de achtergrond van stijgende kosten en onzekerheid). De vrees dat de "Gemeente" de restvoorraden moet opkopen, toont aan dat de overheid optrad als achtervanger voor het bedrijfsrisico om de levering van voedsel veilig te stellen.