Getypt verslag of overeenkomst (doorslag of origineel).
Origineel
Getypt verslag of overeenkomst (doorslag of origineel). Vermoedelijk eind 1940 (gezien de verwijzingen naar toekomstige data in 1941). worden verkocht, opdat hierdoor verzekerd wordt, dat ook in de
maanden Maart en April 1941 nog voldoende voorraad aanwezig zal
zyn.
De bedoeling is dan dus, dat op deze tydstippen de Gemeente
een percentage bepaalt, dat voor den verkoop wordt vrygegeven. Elk
handelaar, die va groenten voor de Gemeente heeft gereserveerd,
zal dan dat percentage van zyn voorraad mogen verkoopen.
Verkoop zal uitsluitend mogen geschieden aan in Amsterdam
gevestigde kleinhandelaren in groenten en fruit, opdat deze groente
dan ten goede komt aan de bevolking van Amsterdam; een en ander
zal onder contrôle van de Gemeente geschieden.
De bovengenoemde 1100 vaten, waaromtrent reeds een contract
is gesloten zullen op 1 Februari 1941 eveneens in de hier te slui-
ten overeenkomst worden ingebracht en de bepalingen van die over-
eenkomst zullen dan automatisch daarop van kracht worden.
Op 1 Mei 1941 zullen de vaten vatgroenten, bedoeld in de
hier te sluiten overeenkomst, welke op dien datum door den handel
nog niet aan den kleinhandel zyn verkocht, tegen vooraf vastge-
stelde pryzen door de Gemeente worden overgenomen.
De handel verplicht zich echter de vaten, welke op bepaalde
tydstippen door de Gemeente worden vrygegeven voor den verkoop,
naar beste weten te verkoopen en dus op die tydstippen zelf geen
nieuwe aankoopen te doen, waardoor gevaar zou ontstaan, dat de
vaten, bedoeld in de hier te sluiten overeenkomst, onverkoopbaar
zouden worden.
De kosten van onderhoud voor deze vatgroenten zyn voor
rekening van de Gemeente. De handel zal hiervoor prysopgave doen.
Opslag van kool.
Het is gewenscht met het aankoopen van kool te wachten tot
na 1 Januari 1941, omdat dan de goed gewaarbare koolsoorten aan
de veilingen zullen komen.
De handel zal zich thans reeds in principe uitspreken over
het aankoopen van hoogstens 500.000 kg. kool (250.000 kg. roode
kool en 250.000 kg. gele kool), welke in het koelhuis zullen worde:
opgeslagen.
Onkosten en opslag in koelhuis voor rekening Gemeente.
Koeling moet plaatsvinden tot de maanden Maart en April 1941. Dit document betreft de logistieke en financiële planning van de Amsterdamse voedselvoorziening aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:
- Centrale Regie: De Gemeente Amsterdam neemt de regie over de voorraden "vatgroenten" (waarschijnlijk ingemaakte groenten zoals zuurkool) en kool. De gemeente bepaalt welk percentage van de voorraad op welk moment verkocht mag worden.
- Distributiebeheersing: De verkoop is strikt beperkt tot Amsterdamse kleinhandelaren om de lokale bevolking te beschermen. Dit voorkomt dat voorraden naar andere regio's of naar de bezetter verdwijnen zonder gemeentelijke toestemming.
- Prijsgarantie en Risicobeheersing: De gemeente biedt een afnamegarantie voor onverkochte vaten tegen een vastgestelde prijs op 1 mei 1941. In ruil daarvoor mag de handel niet zelfstandig bij gaan kopen op momenten dat de gemeente voorraden vrijgeeft.
- Financiering: De kosten voor onderhoud en koeling van deze strategische voorraden komen voor rekening van de Gemeente Amsterdam.
- Omvang: Het document noemt specifieke hoeveelheden: 1100 vaten groenten en 500.000 kg kool (half rood, half geel/wit). Dit document stamt uit de winter van 1940-1941, de eerste winter van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de beruchte Hongerwinter nog jaren in de toekomst lag, begon de schaarste direct na de inval in mei 1940 merkbaar te worden. Het distributiesysteem werd snel opgetuigd.
De tekst illustreert hoe gemeentelijke overheden probeerden te interveniëren in de vrije markt om de lokale voedselzekerheid te garanderen. Door prijsafspraken te maken en opslagkosten te dragen, probeerde de Gemeente Amsterdam hamsteren door handelaren te voorkomen en een gestage stroom groenten naar de Amsterdamse burger te waarborgen gedurende de schaarse lentemaanden (maart/april), wanneer de wintervoorraden traditioneel opraakten en de nieuwe oogst nog niet beschikbaar was. De spelling (met de 'y' in plaats van 'ij', zoals in "zyn" en "vrygegeven") is typerend voor de periode vóór de spellinghervorming van Marchant (1934), die pas na de oorlog in 1947 definitief werd doorgevoerd in de schrijftaal.