Archief 745
Inventaris 745-343
Pagina 106
Dossier 37
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypt verslag met handgeschreven correcties en toevoegingen.

Origineel

Getypt verslag met handgeschreven correcties en toevoegingen. [Bovenaan de pagina staat het getal 2 met een streep eronder.]

Dit betreft dus alleen de aankoopen van de combinatie; daarnaast hebben de andere grossiers ook nog inkoopen gedaan. Buiten de hiervoor genoemde cyfers [handgeschreven toevoeging: liggen alleen aan uien al 4000 mud] op de Centrale Markt. Voor vatgroente geldt hetzelfde. De firma Wynschenk heeft alleen voor zich zelf reeds evenveel vaten in [handgeschreven toevoeging: haar pakhuis in de Jordaan gepakt], als de combinatie voor de Gemeente heeft gereserveerd. Daarbij komt, dat de combinatie haar aankoopen van wortelen en uien in Zuidholland heeft ge- [doorgetypt: staakt; handgeschreven correctie: kan worden aangenomen]; derhalve is [getypt: te vreezen] dat de voorraden uien en wortelen, welke in Noordholland aanwezig zyn, daar nog in zyn geheel [handgeschreven toevoeging: liggen].

De Directeur van den Centralen Dienst wyst op de mogelykheid [handgeschreven toevoeging: van een min of meer gedwongen export]. Het is duidelyk, dat in dat geval de kans, dat de voorraden zullen worden gevorderd voor de Gemeente veel geringer is, dat voor den vryen handel.

De heer Dykstra zegt, dat de export van [doorgehaald: boerenkool] [handgeschreven toevoeging: momenteel] geschat kan worden op 50%. Momenteel kan echter de goede exportkool nog niet worden gekocht. De koolexport begint pas [handgeschreven toevoeging: na Nieuwjaar]; tot [doorgehaald: nu toe] is ongeveer 50% geëxporteerd, terwyl 50% voor het binnenland beschikbaar blyft. Deze quantiteit kan echter niet door het binnenland worden geconsumeerd.

[Doorgehaald: De heer Dykstra] [handgeschreven toevoeging: Spreker] acht het onaanneembaar, dat er meer dan 50% geëxporteerd [handgeschreven toevoeging: zegt, dat] zal worden. In normale tyden bedraagt de koolexport 80%; in vergelyking daarmee is het exportcyfer van het oogenblik (50%) dus nog zeer gering. Spreker acht het onaannemelyk, dat de geheele koolvoorraad zal worden geëxporteerd. Het staat vast, dat de kool het beste wordt bewaard by de boeren, die daarvoor speciale koolhouders hebben. De reserve aan kool by een eventueele vorstperiode is voldoende gewaarborgd door het feit, dat de Gemeente 2000 [handgeschreven toevoeging: l. benzine voor het transport van de boeren naar de C.M.] heeft kunnen verkrygen hetgeen neerkomt [doorgehaald] op [omcirkeld: 35] wagons. Spreker zegt nog, dat in vorige jaren een groote export naar Denemarken plaatsvond; dit is dit jaar niet waarschynlyk te achten, omdat Denemarken nog niet aan de markt is geweest.

De Directeur van den Centralen Dienst zegt, dat Rotterdam heeft opgekocht 1.800.000 kg. stapelgroente, 12.000 vaten vatgroente, terwyl deze cyfers [handgeschreven in de marge: 1.500.000] [doorgehaald: van A'dam zijn;] [doorgehaald: 5000] kg. stapelgroente en 1100 vaten. Is het niet gewenscht, dat nog een aanvullend contractje wordt gemaakt, te meer daar de heer Dykstra zegt, dat [handgeschreven toevoeging: groote] deze voorraden toch te Amsterdam beschikbaar zyn.

De heer Sixma wyst er nog op, dat de tuinders rondom Amsterdam reeds een reserve op zich zelven vormen voor de hoofdstad. Deze reserve hebben Rotterdam en Den Haag niet.

De heer Dykstra deelt mede, dat hy een dezer dagen een inventarisatie by den handel op de Centrale Markt zal doen plaatsvinden. Dit document is een verslag van een ambtelijk of bestuurlijk overleg over de voedselvoorziening in Amsterdam. De kern van het gesprek draait om het veiligstellen van groente-voorraden (met name uien, wortelen en kool) voor de lokale bevolking. Er is een spanningsveld zichtbaar tussen drie belangen:
1. De Gemeentelijke reserve: Het aanleggen van voorraden om schaarste te voorkomen.
2. De Vrije handel: Private partijen zoals de firma Wynschenk die ook voorraden opkopen.
3. Export: De dreiging van "gedwongen export", wat duidt op de druk van de bezetter om voedsel naar Duitsland te transporteren.

Opvallend is de logistieke factor: de toewijzing van 2000 liter benzine is cruciaal om de kool van de boeren naar de Centrale Markt te krijgen. Ook wordt de positie van Amsterdam vergeleken met Rotterdam, waarbij Amsterdam lijkt achter te lopen in de opkoop van stapelgroenten. Het document dateert vrijwel zeker uit de vroege jaren van de Duitse bezetting van Nederland (ca. 1940-1941). De termen "gedwongen export" en de schaarste aan benzine voor transport zijn directe aanwijzingen voor de oorlogseconomie. De "Centrale Markt" was het hart van de Amsterdamse voedseldistributie. De angst dat voorraden door de bezetter gevorderd zouden worden voor export naar Duitsland was in deze periode een constante zorg voor de ambtenaren van de Voedselvoorziening. De genoemde personen (Dykstra, Sixma) waren waarschijnlijk functionarissen binnen de gemeentelijke dienst of vertegenwoordigers van de groothandel die nauw betrokken waren bij de distributieketen. De heer Dykstra De heer Sixma Directeur van den Centralen Dienst.

Samenvatting

Dit document is een verslag van een ambtelijk of bestuurlijk overleg over de voedselvoorziening in Amsterdam. De kern van het gesprek draait om het veiligstellen van groente-voorraden (met name uien, wortelen en kool) voor de lokale bevolking. Er is een spanningsveld zichtbaar tussen drie belangen:
1. De Gemeentelijke reserve: Het aanleggen van voorraden om schaarste te voorkomen.
2. De Vrije handel: Private partijen zoals de firma Wynschenk die ook voorraden opkopen.
3. Export: De dreiging van "gedwongen export", wat duidt op de druk van de bezetter om voedsel naar Duitsland te transporteren.

Opvallend is de logistieke factor: de toewijzing van 2000 liter benzine is cruciaal om de kool van de boeren naar de Centrale Markt te krijgen. Ook wordt de positie van Amsterdam vergeleken met Rotterdam, waarbij Amsterdam lijkt achter te lopen in de opkoop van stapelgroenten.

Historische Context

Het document dateert vrijwel zeker uit de vroege jaren van de Duitse bezetting van Nederland (ca. 1940-1941). De termen "gedwongen export" en de schaarste aan benzine voor transport zijn directe aanwijzingen voor de oorlogseconomie. De "Centrale Markt" was het hart van de Amsterdamse voedseldistributie. De angst dat voorraden door de bezetter gevorderd zouden worden voor export naar Duitsland was in deze periode een constante zorg voor de ambtenaren van de Voedselvoorziening. De genoemde personen (Dykstra, Sixma) waren waarschijnlijk functionarissen binnen de gemeentelijke dienst of vertegenwoordigers van de groothandel die nauw betrokken waren bij de distributieketen.

Genoemde Personen 3

De heer Dykstra De heer Sixma Directeur van den Centralen Dienst.

Kooplieden in dit dossier 32

A 46 kg p. 100 stuks Nieuwmarkt niet opgenomen
Andijvie - vaten 40
B 38 kg p. 100 stuks
T.H. Roelofs 17.33
C 30 kg p. 100 stuks
E. Kool 600
E. Kool 600
I 20-25 cm ø Nieuwmarkt niet opgenomen
I A 16 à 20 kg p. 100 stuks 0,12 0,10 0,06
II 16-20 cm ø
KG Blikgroenten 64300
KG. Koolrapen 215300
Daniel Kool 250200
K.G. Savoie 353800
V. Tuien 270900
KG. Wortelen 413100
G.W.J. Bos idem
R. Kool 250.200
R. Kool 0,20 0,15 0,12
R. Kool 250.200
Salomon Kool 353.800
Salomon Kool 353.800
Salomon Kool Nieuwmarkt niet opgenomen
Boonen 30
Stuks groene " 600
A. Witte 0,30 0,20 0,12
W. Kool 7.000
Alle 32 kooplieden →