Handgeschreven memo of verslag op gelinieerd papier (mogelijk uit een notitieblok gescheurd).
Origineel
Handgeschreven memo of verslag op gelinieerd papier (mogelijk uit een notitieblok gescheurd). Gedateerd rechtsboven op 27-11-'40 (27 november 1940) en linksonder/rechtsonder voorzien van een latere aantekening van 10-1-'41. [Rechtsboven:] 27-11-'40
Th. Kik
Verkoopt bieten - heeft
Bovenkarspel.
Heeft de laatste week
geen bieten kunnen krijgen
behoudens $\pm$ 1100 kg terwijl
hij $\pm$ 3 wagons p.w. verkoopt
—
Tuinders voeren niet meer
aan in verband met de
te lage max. prijzen.
M. Kik gaat naar prov.
voedsel commissaris in
Alkmaar en zal ons resultaat
mede deelen.
—
[Ondertekening rechts:]
M. Brouwer
t.b.
10-1-'41
[Linksonder:]
Voro pachten Dit document is een ambtelijke of zakelijke notitie uit het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De kern van het probleem is een stokkende aanvoer van bieten.
- Handelstekort: De handelaar Th. Kik uit Bovenkarspel ervaart een kritiek tekort. Waar hij normaal gesproken ongeveer drie wagonladingen per week verkoopt, heeft hij in de bewuste week slechts 1100 kg (ongeveer één tiende van een wagon) kunnen bemachtigen.
- Economische oorzaak: Het document benoemt expliciet een economisch mechanisme: de "te lage max. prijzen". De bezettingsautoriteiten stelden maximumprijzen vast om inflatie en woekerprijzen te voorkomen, maar dit leidde er vaak toe dat producenten (de tuinders) hun goederen vasthielden of op de zwarte markt verkochten omdat de officiële prijs niet rendabel was.
- Bestuurlijke actie: Kik besluit de officiële weg te bewandelen door contact op te nemen met de Provinciale Voedselcommissaris in Alkmaar. Dit was de regionale autoriteit verantwoordelijk voor de distributie en prijsbeheersing van voedsel.
- Opvolging: De latere datering (10-1-'41) bij de naam M. Brouwer suggereert dat het document onderdeel was van een lopend dossier dat pas maanden later is afgehandeld of gearchiveerd. De afkorting "t.b." staat waarschijnlijk voor "ter behandeling" of "ter bezoeke". In november 1940 zat Nederland in de beginfase van de distributie en prijsbeheersing onder het Duitse bewind. De "Rijksdienst voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd" had strikte regels opgesteld. Voor handelaren in West-Friesland (zoals Bovenkarspel) was de relatie met de tuinders cruciaal.
Wanneer tuinders weigerden te leveren aan de officiële handel vanwege te lage maximumprijzen, ontstond er een directe bedreiging voor de voedselvoorziening in de steden. De Voedselcommissaris had de taak om in dergelijke conflicten te bemiddelen of dwangmaatregelen op te leggen, maar vaak moesten de prijzen simpelweg worden bijgesteld om de markt weer in beweging te krijgen. Dit briefje biedt een intiem kijkje in de dagelijkse logistieke en economische fricties van die periode.