Ambtsbrief / Dienstbrief (doorslag) 3 februari 1941 Waarschijnlijk een ambtenaar van de lokale voedselcommissaris of gemeentelijke secretarie (getekend: A. Broersse) [Handgeschreven, rechtsboven:] A. Broersse
[Handgeschreven, middenboven:] Verzonden 4/2
[Getypt, rechtsboven:] B/G.

20/4/1 M
3 Februari 1941.

Aanvoer van kool.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

In aansluiting op myn telefonische mededeeling van een dezer dagen en onder verwyzing naar het slot van myn brief van 24 December jl. No. 20/1/12 M heb ik de eer U het volgende mede te deelen.

Op 2 Januari jl. deelde de Directeur van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale my in een telefonisch onderhoud mede, dat zyn college meande, nog niet tot de dezerzyds op 23 December jl. geopperde vordering van kool by de boeren te moeten overgaan, omdat de laatste dagen de aanvoer aan de veilingen reeds verbeterde.

Hoewel inmiddels ook, in afwyking van het aanvankelyk door genoemden directeur ingenomen standpunt, de maximum koolpryzen op de veiling waren verhoogd (roode kool van f 4,50 tot f 5,- per 100 kg.), bleek dit op den veilingaanvoer weinig invloed te hebben. Ik heb daarom van 7 - 11 Januari jl. dagelyks contact met de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale gehouden. Op 9 Januari ontving ik de mededeeling, dat een regeling tot stand zou komen, welke, naar aangenomen werd, uiterlyk 20 Januari volledig tot uitvoering zou komen; deze regeling, welke zoowel met de belangen van de binnenlandsche voorziening als van den export zou rekening houden, zou den regelmatigen aanvoer van kool op de veilingen verzekeren. Intusschen heeft de vorst remmend gewerkt op den aanvoer naar de veilingen (Avenhorn, Noord-Scharwoude, Broek op Langendyk). Op 27 Januari jl. is bovenbedoelde regeling echter in werking getreden. Deze omvat, naar de directeur van bovengenoemde Centrale my op laatstgenoemden datum telefonisch mededeelde:

Te beginnen 27 Januari 1941 moet elke week 8% van den voorraad kroten en 8% van den voorraad kool door de boeren naar de veilingen worden aangevoerd; hierdoor worden de aanvoeren regelmatig over een tydsverloop van 3 maanden verdeeld, dus tot ongeveer eind April a.s.

De aanvoer is gedeeltelyk voor export bestemd en voor het overige voor het binnenland. * Kernboodschap: De brief rapporteert over de nieuwe dwingende regeling voor de aanvoer van kool en kroten (bieten) naar de veilingen. Boeren worden verplicht wekelijks 8% van hun voorraad te leveren om een constante stroom van voedsel te garanderen tot eind april 1941.
* Problematiek: Uit de brief blijkt een spanning tussen de overheid en de producenten. Boeren hielden aanvankelijk hun voorraden vast, zelfs nadat de maximumprijzen waren verhoogd (van 4,50 naar 5 gulden per 100 kg voor rode kool). De overheid overwoog direct over te gaan tot "vordering" (opeising), maar koos uiteindelijk voor een gespreide leveringsplicht.
* Geografische focus: De genoemde veilingplaatsen (Avenhorn, Noord-Scharwoude, Broek op Langedijk) wijzen erop dat dit document betrekking heeft op Noord-Holland, het hart van de Nederlandse koolteelt.
* Factoren van invloed: Naast marktwerking (prijzen) wordt de "vorst" genoemd als een belangrijke fysieke belemmering voor de voedselvoorziening in die periode. * Tijdsbeeld: Februari 1941, de vroege bezettingstijd in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Voedselvoorziening: De voedselvoorziening stond onder strikte regie van de bezetter en de Nederlandse overheidsinstanties (zoals de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale). Er was sprake van toenemende schaarste en distributie.
* Export: De vermelding dat de aanvoer deels voor "export" is bestemd, verwijst in deze context naar de gedwongen leveringen aan Duitsland.
* Bestuur: De brief illustreert de nauwe administratieve lijnen tussen de centrale voedselorganen en het lokale bestuur (de Wethouder voor Levensmiddelen).