Verslag van een bespreking (notitie). 24 november 1941. Bespreking bij Directeur van HH. Kitz en Matthaei.
24 November 1941

Opslag van bieten in den a.s. winter.

Kitz deelt mede, dat de bietenhandel niet voldoende bieten heeft gekregen voor de bevoorrading der stad in den a.s. winter. De handel heeft wel voldoende opslagruimte, doch geen bieten.
De handel heeft met Bureau Velders gesproken; dit bureau wil niet met den bietenhandel in zee gaan, omdat dit grossiers zijn, doch ev. wel met de gemeente.

Dir. De gemeente moet dus een handje helpen. De handel moet dan echter goedkeuren, dat de bietenbewaarplaatsen door de gemeente worden gecontroleerd, want het moet vaststaan, dat de bieten in A’dam blijven. Gem. zal hieromtrent met Bureau Velders overleg plegen.

Kitz heeft tot nu toe 56 wagon bieten ontvangen tegen normaal 100. Er gaat iedere week 3 1/2 wagon van de voorraad af naar den winkelier.
De bietenaanvoer op de veilingen is thans vrijwel nihil. Bureau Velders heeft echter voorraad.
De handel gaat accoord met controle van Gemeentewege ook wat betreft de controle op den afzet.
Hieromtrent zal een verklaring worden opgesteld, die de deelnemers moeten teekenen.
De voorraad bieten, die de handel, d.i. de grossiers: Kitz, Matthaei, Hesterman, v. Es en Reiman, voor de periode van 15 Dec. – einde Februari voor opslag noodig hebben wordt geraamd op 130 wagons.
Het Marktwezen zal vooraf de deugdelijkheid der opslagplaatsen controleeren, opdat de bieten niet bederven.

[Geparaveerd] * Kernprobleem: Er dreigt een tekort aan bieten (een cruciaal volksvoedsel tijdens de oorlog) in Amsterdam. Grossiers hebben opslagcapaciteit maar krijgen geen aanvoer via de reguliere veilingen.
* Bureaucratische frictie: Bureau Velders (de instantie die over de voorraden gaat) weigert direct te leveren aan private grossiers, maar is wel bereid zaken te doen met de overheid (de gemeente).
* Interventie: De gemeente Amsterdam (waarschijnlijk via de Dienst der Marktwezen) stelt zich op als tussenpersoon. In ruil hiervoor moet de private handel volledige transparantie en controle accepteren.
* Logistiek: De behoefte voor de winterperiode (december tot en met februari) wordt geschat op 130 wagons aan bieten voor de vijf genoemde hoofdgrossiers. Dit document dateert uit de vroege bezettingstijd (1941). Voedselvoorziening werd in deze periode een steeds groter probleem door de Duitse export-eisen en de haperende distributie. Bieten waren in de oorlogsjaren een essentieel onderdeel van het dieet, zeker wanneer andere groenten schaars waren. Het verslag illustreert de verschuiving van een vrije markt naar een door de overheid gecontroleerde distributie-economie ("A'dam blijven"), waarbij de gemeente als regisseur optrad om de stedelijke voedselzekerheid te waarborgen.