Ambtelijke notitie / intern memorandum.
Origineel
Ambtelijke notitie / intern memorandum. 4 maart 1941. [Linksboven in kader]
BIJBLAD VAN:
M. No. 3/5/3 1941
DOORGEZONDEN: 3/3-141.
[Linkerzijde, handgeschreven in inkt]
Zekerheid halve —
declarieren
kans op vergoeding gering.
schade als zoodanig niet
vergoed door herstelfonds.
Indien door gevolg zijn zaak
zoo zou zijn benadeeld, dat
hij in financiëele moeilijkheden
is geraakt, dan zou er misschien
kans bestaan dat herstelfonds
ook in dit geval helpt.
[Rechterzijde, bovenaan in rood potlood]
Spoed
[Rechterzijde, handgeschreven in inkt]
H. Muller
Schade entrepotgebouw (Marcanti)
Inf. of schade door (inslaan deur
door Burgerwacht) kan worden
verhaald?
Inf. hoe kan worden gehandeld
t.a.v. schade door Burgerwacht
toegebracht aan eigendommen
(kisten) particulieren.
4-3-41
[Paraaf] * Onderwerp: Het document betreft een verzoek om informatie (Inf.) over de aansprakelijkheid en schadevergoeding naar aanleiding van optreden door de Burgerwacht.
* Incidenten: Er worden twee specifieke gevallen genoemd:
1. Schade aan het entrepotgebouw (Marcanti), waarbij een deur is ingeslagen door de Burgerwacht.
2. Algemene schade aan eigendommen (specifiek kisten) van particulieren, veroorzaakt door de Burgerwacht.
* Kern van de reactie: De ambtelijke reactie aan de linkerzijde is sceptisch over de kans op succes. Men stelt dat de schade "als zoodanig" niet door het Herstelfonds wordt vergoed. Er wordt echter een opening gelaten: als de schade direct leidt tot ernstige financiële nood van de betrokkene, kan het fonds mogelijk uit coulance of sociale overwegingen bijspringen.
* Betrokkenen: H. Muller (vermoedelijk de aanvrager of dossierbehandelaar) en de Burgerwacht (een civiele organisatie belast met bewakingstaken). Dit document stamt uit de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland (maart 1941). In deze periode was er veel onduidelijkheid over de juridische afwikkeling van schade veroorzaakt door Nederlandse hulporganisaties zoals de Burgerwacht.
De vermelding van "Marcanti" is historisch interessant; dit gebouw in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) fungeerde als handelscentrum en sociaal trefpunt. Dat de Burgerwacht daar een deur heeft geforceerd, suggereert een bewakings- of controleactie.
Het Herstelfonds was ingesteld om de materiële oorlogsschade te compenseren, maar uit deze notitie blijkt de strikte hantering van de regels: schade door eigen ordediensten viel vaak buiten de primaire dekking, tenzij er sprake was van schrijnende gevallen ("financiëele moeilijkheden"). Dit type documentatie is cruciaal voor onderzoek naar de bureaucratische afhandeling van schadeclaims tijdens de oorlogsjaren.