21 maart 1941. Nº 4/4/1 M.1941 4/4
No.703/20.3 Fin.1941. Begrooting 1942. [Handgeschreven:] Marktw
[Handgeschreven:] 360 Lm. 1941
E x t r a c t [Handgeschreven:] m. D.i.
uit het Boek der Besluiten van [Handgeschreven:] Th. Müller
den Regeeringscommissaris voor Amsterdam. [Stempel: Reichsadler]
Vrijdag, 21 Maart 1941.

Op voorstel van den Wethouder voor de Financiën wordt door den Regeerings-
commissaris voor Amsterdam het volgende besluit genomen:
De Regeeringscommissaris voor Amsterdam;
Overwegende, dat het gewenscht is enkele richtlijnen aan te geven voor de in-
zending van de gegevens voor de samenstelling der concept-begrooting voor 1942;
B e s l u i t :
aan de hoofden van diensten en bedrijven mede te deelen, dat de gegevens voor de
begrooting van 1942 zoo spoedig mogelijk, doch uiterlijk 1 Mei a.s. moeten zijn
ingezonden en dat bij het samenstellen daarvan het volgende is in acht te nemen:
a. tot grondslag van de ramingen moet worden genomen de thans bestaande toestand.
Uitgegaan moet derhalve worden van de tegenwoordige materiaalprijzen en ar-
beidsloonen.
b. gestreefd behoort te worden naar verlaging van de uitgaven en versterking van
de inkomsten, ten einde het bestaande tekort tot zoo gering mogelijke propor-
ties terug te brengen.
Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan alle afdeelingen der Gemeen-
tesecretarie, welke voor doorzending naar de hoofden van diensten en bedrijven
hebben zorg te dragen, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris en Algemeene
Dienst (5 stuks), den Gemeente-ontvanger en het Pensioenbureau.
EL
Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN
[Handgeschreven rechtsonder:] 4 Dit document is een officieel uittreksel van een besluit aangaande de voorbereiding van de Amsterdamse gemeentebegroting voor het jaar 1942.

• Bestuurlijke transitie: Het meest opvallende is het gebruik van de titel "Regeeringscommissaris voor Amsterdam". Dit duidt op de bestuurlijke ingreep door de Duitse bezetter kort voor deze datum.
• Inhoud: Het besluit bevat strikte instructies voor diensthoofden: ramingen moeten gebaseerd zijn op de huidige (oorlogs-)prijzen en er wordt expliciet opgeroepen tot bezuinigingen ("verlaging van de uitgaven") en het verhogen van inkomsten om het tekort te dichten.
• Bureaucratie: De handgeschreven aantekeningen (zoals "Marktw", waarschijnlijk voor de afdeling Marktwezen) en de parafen van ambtenaren (o.a. Th. Müller) tonen hoe het besluit door de ambtelijke molen werd verwerkt. Het document is gedateerd op 21 maart 1941, slechts enkele weken na de Februaristaking. Als vergelding voor deze staking ontsloeg de Duitse bezetter de zittende burgemeester en wethouders en stelde Edward Voûte aan als 'regeringscommissaris'. Hiermee kwam een einde aan de democratische controle door de gemeenteraad; de regeringscommissaris kreeg dictatoriale bevoegdheden.

Dit besluit illustreert de "Gleichschaltung" van het lokale bestuur: de stad moest effectief en sober bestuurd worden onder direct toezicht van de bezetter, waarbij de financiële ruimte door de oorlogsomstandigheden en de bezettingseisen zeer beperkt was. Het kleine stempel met de adelaar en het hakenkruis rechtsboven symboliseert de nieuwe, autoritaire realiteit van het stadhuis. Marktwezen Stadhuis